Edebiyat, Tarih, Sinema, Kitap, Şiir, Genel Kültür, Bilgi, Ödev Araştırma, Komik Videolar, Facebook » Ders Arşivi

Osmanlı Devletinde Harem

admin — Tue, 26 Jan 2010 14:48:06 +0000

Osmanlı Tarihi ve Harem

Harem; Arapçada yasak ve gizli anlamındadır. İnsan hayatının gizli ve kapalı bölümünü, evinin en dokunulmaz bölümünü ifade eder. Sanıldığının aksine sadece Ortadoğu Müslüman dünyasında değil; Çin, Hint, Ortaçağda Müslümanların çağdaşı Bizans, eski İran ve hatta Rönesans İtalya’sında, Tos kana’da, Floransa’nın partici saraylarında bile ailenin dışa kapanık bir bölümü vardır. Burada cariye de bulunurdu ve üst sınıf kadınları ve genç kızları dışa kapalı yaşardı. Osmanlı sarayında harem bir kurumdur. Gerçi saltanatın sonuna kadar sarayda harem vardı fakat 19. asırda mahiyet değiştirmeye ve önemini kaybetmeye başlamıştı. Haremin hâkimi “Valide Sultan”dı. Padişahın nikâh kıydığı eşi “Haseki” idi. İstisnai olarak Hürrem’e (Roxolane) valide sultan olmadığı, yani hayatta iken oğulları tahta geçmediği halde, Hürrem Sultan denir. Bunda kocası Muhteşem Süleyman’la olan derin aşkının etkisi vardır. Kanuni ona bu unvanı verdi. Ayrıca Hürrem haremin başı olarak, harem halkını Eski Saray’dan Topkapı Sarayı’na naklettirdi. Muhteşem Süleyman birçokları gibi monogam bir hükümdardı. Haremdeki her kadının padişah eşi veya “concubine”ı olacağı düşünülmesin. “Bize hayırlı bir kapı aç” duası harem kapılarının birisi üstünde yer aldığına göre, buraya alınıp yetiştirilen kızların münasip insanlara gelin gideceği düşünülmüştür. Bir padişah kızların en seçkinleri sunulur. Nitekim haremde yetişen kızların içinde sarayın Enderun kısmında yetişen genç devlet adamlarıyla evlendirilenler öoktur. Hatta padişahın kız kardeşleri ile kızları da münasip devlet adamlarıyla evlendirilmişlerdir. 16. asra kadar Osmanlı hanedanı yabancı (Müslüman veya gayrimüslim) kadınlardan evlendiği halde, bu asırdan sonra yerli yabancı hanedanlardan ne kız alınır ne de verilirdi. Bu durumda harem bir okuldu ve Enderun’da yetişen zümrenin eş olarak seçeceği kızlar yetişirdi. Hareme Hırvat, Yunanlı, Rus, Ukraynalı, Gürcü kızlar alınırdı. İtalyan ve Fransız asıllılar vardı. Ermeni ve Yahudiler şehir halkı oldukları için onlardan ne Hareme kız alınır ne de Yeniçeri ordusuna asker devşirilirdi. Müslüman halklardan kimse Hareme alınmazdı diyemeyiz ama istisna denecek kadar az sayıdaydı. Tabii her kurumda olduğu gibi oradaki insanların da talihleri farklıydı. Hükümdar annesi ve böylece valide sultan olanlar vardı; Hatice Terhan Sultan devrinde halk tarafından, günümüzde tarihçilerimizce sevilen bir valide sultandır. Kösem Sultan ise aksine meşum bir valideydi. Ama öldürüldüğü gün İstanbul’da bir sürü insan aç ve bir sürü gelin adayı fakir kız çeyizsiz kalmış. Bu fukaralar Valide Sultan’dan geçinirlermiş. Hasekilerin içinde Gülnuş Emetullah gibi uzun, mutlu hayat sürenler vardı. 4. Mehmet’in yanından ayırmadığı sevgili hasekisiydi; 2. Mustafa ve 3. Ahmet’in annesi olduğundan uzun süre valide sultan oldu. Halk onu çok severdi; Üsküdar’daki hoş camii o yaptırdı, mezarı da oradadır. Ama iki oğlu da kocası da tahttan indirilmiştir. Böyle hükümdar oğlunun kötü talihini birilikte yaşayanlar da vardır. Sultan Abdülaziz’in annesi Pertevniyal Valide Sultan’ı hatırlayalım. Oğlu ve kocası ölen haseki ve valideler Eski Saray’a taşınmak zorundaydı; bu hazin bir olaydı. Hareme girip, eğitilip, iyi evlilikle dışarı çıkanlar vardı. Nihayet sıradan adamlarla evlendirilenlerde olurdu; bunların da bir devlet veya vakıf görevlisi olması gerekirdi. Ama kısmeti çıkmayan, orada kalan hizmetliler de vardı. Bunlar bazen yüksek rütbeye ulaşır (haznedar usta gibi), bazısı ise basit işlerde, hatta temizlik işlerinde çalışırdı. Kızlar musiki, raks, ince sanatlar ve Türkçe öğrenirdi. Mutlaka saray protokolü, etiketi ve adabı öğrenirlerdi. Dimi bilgiler, ama daha çok usul adap dersi verilerek saraydan çıkarılıp evlenen hanım bu nedenle oturduğu semtte “saraylı hanım” olarak bilinir; görgü ve davranışlarıyla etrafta saygı görürdü. Haremde siyaset ve entrika uzun tarihin kısa dönemine mahsustur. Kösem Sultan’ın bir saray darbesinde öldürülmesinden sonra Harem tekrar eski sakin hayatına döndü. Venedikli Bafo (Safiye Sultan), Hürrem Sultan, Kösem Sultan siyasi entrikalarla birlikte anılan isimlerdi. Hiç şüphesiz kara hadımağaları, haremin en trajik tipleridir. Bunların reisi Darüssaade Ağasıydı ve yüksek rütbeli bir görevliydi. Hareme zenci hadımların alınması 19. asır sonlarında terk edilmiş bir adetti. Buna rağmen Cumhuriyet yılları boyunca da İstanbul’da harem ağalarına eski dönemden kalan adamlar olarak belli muhitlerde rastlanırdı.

Harem için ne yazılsa boş; gerçekler o kadar ilginç değil, herkes erotik muhayyilesini yazılmış görmeyi tercih ediyor gibi.

Osmanlı İmparatorluğu Kronolojisi

admin — Tue, 26 Jan 2010 14:29:26 +0000

Bölüm 3

12 Mart 1850	Darü’l-Maarif’in öğrenime başlaması
1851	Ceza Kanunname-i Hümayunu’nun kabulü
1851	Londra Sergisi
1851	Akademik karakterde ilk ilmi dernek olan Encümen-i Daniş’in açılması
18 Temmuz 1851	Encümen-i Daniş’in kurulması
1852	Abdülhak Hamid’in doğumu; İstanbul Şark Cemiyetinin (Societe Orientale de Constantinople) kurulması
1853	“Mukaddes yerler” meselesi, Rusya’nın tazyikleri ve Kırım Savaşı’nın patlaması
1853	İstanbul’da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı’nın inşa ettirilmesi
1854	İlk dış istikraz : Borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması
1854	Meclis-i Vala’nın “Meclis-i Ali-yi Tanzimat” ve “Meclis-i Ahkam-ı Adliye’ye” ayrılması
1854	İhtisab teşkilatının lağvı
12 Mart 1854	Rusya’ya karşı İngiltere ve Fransa ile ittifak
1855	Piyanonun yüksek sosyeteye geçişi [Leyla (Saz) Hanım'ın babası Hekimbaşı İsmail Paşa'nın köşküne İtalya'dan getirtilen]
1855	Gayri müslimlerden alınan “cizye”nin kaldırılması
1855	Paris Sergisi
16 Ağustos 1855	İstanbul’da Şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı)
9 Eylül 1855	Osmanlı İmparatorluğu’nda telgrafın hizmete girmesi
14 Kasım 1855	Et ve Ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması
1856	Rusya’nın Asya’da Türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması
1856	Bank-ı Osmani’nin kurulması
1856	Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması
1856	Islahat Fermanı
1856-1860	Köstence-Çernevo’da demiryolu hattının yapımı
1856-1866	İzmir-Aydın demiryolu hattının yapımı
15 Şubat 1856	İstanbul Tıp Cemiyeti’nin (Societe Medicale de Constantinople) kurulması
18 Şubat 1856	Islahat Fermanı’nın ilanı
30 Mart 1856	Paris Barış Antlaşması
30 Mart 1856	Rusya’nın bozguna uğraması
30 Mart 1856	Karadeniz’in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi
22 Mayıs 1856	İstanbul Tıp Cemiyeti’ne Şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane olarak değişmesi
1857	Orman Mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs
1857	Cidde olayları ve İngiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi
1857	Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi’nin yayımlanması
1857-1862	Beyrut – Şam şosesinin yapımı
17 Mart 1857	Maarif-i Umumiyye Nezareti’nin kurulması
6 Kasım 1857	Paris’te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması
1858	Ceza Kanunname-i Hümayunu’nun kabulü
1858	Kız rüşdiye mekteplerinin açılması
1858	Kaimelerin iptali için dış istikraz yapılması
1858-1859	Emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması
6 Haziran 1858	Arazi Kanunnamesi’nin kabulü
8 Haziran 1858	Beyoğlu ve Galata’da kurulacak Altıncı Daire-i Belediyye’nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye)
1859	Kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için “iane-i umumiyye” toplanması
1859	Fransızca’dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, Şinasi’nin Tercüme-i Manzume’sinin neşri
12 Şubat 1859	Mekteb-i Mülkiyye’nin kuruluşu
1860	Ticaret mahkemelerinin kuruluşu
1860	İlk basılı yerli tiyatro, Şinasi’nin Şair Evlenmesi’nin tefrika edilmesi
1860-1861	Lübnan ve Suriye Olayları
1860-1861	Lübnan’ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi
22 Ekim 1860	Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması
1861	Abdülmecid’in vefatı ve Abdülaziz’in tahta çıkması
1861	Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniye’nin kuruluşu
1861	Usul-i Muhakemat-ı Ticaret Nizamnamesi’nin kabulü
1861-1866	Rusçuk – Varna demiryolu hattının yapımı
9 Haziran 1861	Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı’nın hususi statüsünün tesbiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi
9 Haziran 1861	David Paşa’nın Lübnan’a vali olarak atanması
29 Nisan 1861	Fransız ve İngilizler’le Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8′e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması
1862	Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithad Paşa’nın vali olarak tayini
1862	Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması
1862	Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması
1862	Altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti
1862	Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon’dan Tercüme-I Telemak’ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye’nin kurulması
1862	Mahrec-i Aklam’ın kurulması
20 Temmuz 1862	Mekteb-i Maarif-i Adliye’nin, “Mekteb-i Aklam” adı altında yeni bir şekle sokulması
8 Ekim 1862	Islah-ı Sanayi Komisyonu’nun teşkil edilmesi
1863	Abdülaziz’in Mısır’a seyahati
1863	Mithad Paşa tarafından Niş’te ilk Islahhane’nin (sonraki yıllarda Sanayi Mektebi) kuruluşu
1863	İstanbul Eczacılık Cemiyeti’nin (Societe de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji’nin açılması
1863	Menafi Sandığı’nın kurulması
1863	Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması
1863	Ticaret-i Bahriyye Kanunnamesi’nin kabulü
13 Ocak 1863	Darü’l-Fünun’da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması
18 Şubat 1863	Sultanahmet Sergisi’nin (Sergi-i Umumi) açılışı
1864	Mekatib-i Sıbyan-ı Müslime Komisyonu’nun kurulması; Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye’nin (Darü’ş-Şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması; İlk basılmış nazariyat kitabı (Haşim Bey’in Mecmu’atü’l-Makamat’ı)
1864	İyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti’ni oluşturan adalar) İngiltere tarafından Yunanistan’a verilmesi
1864	Karadan Hindistan’ı Avrupa’ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması
1864	Islah-ı Sanayi Komisyonu’nun kuruluşu
1864	Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu
1864-1876	Paris’e talebe gönderilmesi
8 Ekim 1864	Vilayet Nizamnamesi’nin kabulü
1865	Müstakil Romen kilisesinin kurulması
1865	İstanbul Birinci Şehir Postası’nın kuruluşu
1865	Darü’l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Maliye Nezareti’ne tahsis edilmesi; Mekteb-i Tıbbiye’nin nazırlığına Cemaleddin Efendi’nin getirilmesi
Eylül 1865	Mekteb-i Osmani’nin lağvedilmesi
1866	Girit isyanları , Yunanistan ile birleşme faaliyetleri
1866	Tezkire türünün son örneği olan Hatimetü’l-Eş’ar’ı yazan Fatih’in ölümü; Halid Ziya’nın doğumu
1866	Mısır veraset usulünün değiştirilmesi
1866	Ahmed Süreyya Emin Bey’in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlılar’ın topçulukta hamle yapması
1866	Simkeşler Şirketi’nin kuruluşu
1866	Dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı
1866-1867	Avusturya’nın Prusya karşısında mağlup olması ve Macaristan ile eşit bir birlik kurması : Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
1867	Sırbistan’daki son Osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, Sırp kalelerinin tahliyesi
1867	Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi’nin kurulması
1867	Mısır Valisi İsmail Paşa’nın “hıdiv” olması
1867	Genç Osmanlılar’ın Avrupa’ya kaçmaya başlamaları
1867	Yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi
1867	Bahriye Nezareti’nin Kuruluşu
1867	Saraçlar Şirketi’nin kuruluşu
1867	Menafi Sandığı’nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması
1867-1876	İzmir Rıhtımı’nın inşası
22 Şubat 1867	Eğitim sahasında Fransız notasının verilmesi
8 Haziran 1867	Mısır’a hıdivlik statüsünün verilmesi
21 Haziran 1867	Sultan Abdülaziz’in Avrupa seyahati
1868	Ali Paşa’nın Girit isyanlarını teskin etmesi ve Girit’e özerk bir statü verilmesi
1868	Galatasaray Sultanisi’nin açılması
1868	İstanbul Emniyet Sandığı’nın kurulması
1868	Demirciler ve Dökümcüler şirketlerinin kuruluşu
1868	Yunan postasının kapatılması
1868	Feshane’nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi
1868	Darü’l-Muallimin-i Sıbyan’nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi’nin kurulması; Sanayi Mektebi’nin kurulması
1 Mart 1868	Adliye Nezareti’nin kurulması
1 Nisan 1868	Şura-yı Devlet’in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye’nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması
1 Eylül 1868	Mekteb-i Sultani’nin açılması
1869	Süveyş Kanalı’nın açılması
1869	Osmanlı Ordusu’nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılması
1869	Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye’nin ilk kitabının kabulü
1869	Mekteb-i Harbiye dahilinde bir Baytar sınıfının açılması
8 Nisan 1869	İkinci Darü’l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü’l-Fünun-ı Osmani’nin kurulması
26 Ağustos 1869	Turuk Nizamnamesi’nin kabulü
2 Eylül 1869	Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi
Ekim 1869	Darü’l-Fünun-ı Osmani’de talebe kaydına başlanması
1870	Müstakil Bulgar kilisesinin kurulması ve Bulgarlar’ın Rum Patrikhanesi’nin nüfuzundan çıkmaları
1870	Fransa’nın, Almanya ve Prusya Savaşı’nda ağır mağlubiyet alması
1870	Cenab Şehabeddin’in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikaye türünde, Ahmed Midhat’ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane’nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü’l-Fünun’ı Osmani’yi teşkil eden şubeler arasında “İlm-i hukuk” şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması
1870	Karadeniz’in tekrar silahlandırılması ve Rusya’nın Paris Antlaşması’nın hükümlerini tanımaması
1870	Darülfünunun açılması teşebbüsü
1870-1927	Kemaledin Bey (mimar)
20 Şubat 1870	Darü’l-Fünun-ı Osmani’nin büyük bir merasimle açılması
26 Nisan 1870	Darü’l-Muallimat’ın açılması
2 Temmuz 1870	Kavanin ve Nizamat Dershanesi’nin açılması
Ekim 1870	Darü’l-Fünun müdürü Tahsin Efendi’nin umuma açık konferanslar (ders-I’am) tertip etmesi
1871	Sadrazam Ali Paşa’nın vefatı
1871	Saint-Esprit okulunun kurulması
1871	Abdülaziz’in şahsi idaresinin artması, Mahmud Nedim Paşa sadareti
1871	Dersaadet Tahvilat Borsası Nizamnamesi’nin yayımlanması
1871	Posta ve Telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve İkinci Posta Nizamnamesi’nin neşri
22 Ocak 1871	İdare-yi Umumiyye-i Vilayat Nizamnamesi
13 Eylül 1871	Şinasi’nin ölümü
1872	Emniyet Sandığı’nın şubelerinin açılması
1872	Darü’l-Maarif idadisinin kurulması; Maadin Mektebinin kurulması
1873	Meclis-i Tetkikat-ı Şer’iyye’nin kuruluşu
1873	Mehmed Akif’in doğumu; Türkçe ilk modern tıp lugatı olan Lügat-ı Tıbbiye’nin neşredilmesi; Sava Paşa’nın yeni bir Darü’l-Fünun kurmakla görevlendirilmesi; Darü’l-Fünun-ı Osmani’nin kapanması
Haziran 1873	Mekteb-i Sultani’nin, Gülhane Bahçesi’ndeki Saray’a bitişik binalara nakledilmesi
1874	Rusya’nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması
1874	Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi’nden oluşan Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin açılması; İstanbul Darü’l-Muallimi’nin açılması; İlk basılmış nota (Notacı Emin Efendi, 1845-1907)
1874	Kara gümrüklerinin lağvı
1874	Islah-ı Sanayi Komisyonu faaliyetinin durdurulması
1874-1875	Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin eğitime başlaması; Osmanlı İmparatorluğu’nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması
1875	Bosna-Hersek isyanları
1875	Askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; Mora Yenişehir İdadisi’nin açılması
1876	Bulgar isyanları
1876	Karadağ’ın Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı
1876	Abdülaziz’in tahttan indirilmesi, V. Murad’ın tahta çıkması, hal’i ve Abdülhamid’in cülusu
1876	Meşrutiyet’in ilanı
1876	İstanbul’da Balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : Tersane Konferansı
1876	İstikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması
1876	Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye’nin son kitabının kabulü
1876	Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal’in İntibahı’nın neşri; İzmir ve Manastır’da yaıtılı idadiler açılması
23 Mart 1876	Ziya Gökalp’in doğumu
23 Aralık 1876	I. Meşrutiyet’in (Kanun-ı Esasi) ilanı
1877	Rusya’nın tecavüzü ve Osmanlı-Rus Savaşı’nın başlaması: Balkanlar’ın ve Doğu Anadolu’nun Rus işgaline uğraması
1877	Mahrec-i Aklam’ın Mekteb-i Mülkiye’nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; Mekteb-i Tıbbiye’nin tekrar Gülhane’ye nakledilmesi; Fenn-i Resim ve Mimari Mektebi’nin kurulması
1877-1878	Darü’l-Fünun ve Mekteb-i Sultani’nin bir yıl eğitime ara vermesi
19 Mart 1877	İlk Meclis-i Meb’usan’ın içtimaı (o yılın 28 Haziran’ına kadar çalışır)
25 Eylül 1877	Dersaadet Belediye Kanunu (Meclis-i Mebusan’da müzakere edilerek kabul edilir)
5 Ekim 1877	Vilayet Belediye Kanunu’nun kabulü
13 Aralık 1877	Meclis-i Meb’usan’ın süresiz tatili
1878	Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması
1878	Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın müstakil birer devlet olmaları
1878	Bulgaristan Prensliği’nin ortaya çıkması
1878	Ermeni meselesinin zuhuru
1878	Ali Suavi’nin öldürülmesi
1878	Kıbrıs’ın İngiltere tarafından ele geçirilmesi
1878	Bosna ve Hersek’in Avusturya-Macaristan’ın işgal ve idaresine terki
1878	Makedonya meselesinin ortaya çıkması
13 Şubat 1878	Meclisin kapatılması
Ekim 1878	Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin tekrar eğitime başlaması
1879	II. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi
1879	Mehakim-ı Nizamiye Teşkilatı Kanunu’nun kabulü
1879	Mekatib-i Sıbyaniye Dairesi’nin kurulması; Maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi
1879	Usul-ı Muhakemat-ı Cezaiyye Kanunu’nun kabulü
1880	Vergi reformu
1880	Yafa-Kudüs demiryolu hattının tamamlanması
1880	İlk köy romanı, Ahmed Midhat’ın Bahtiyarlık’ının neşri; Darü’l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi’nin ilk mezunlarını vermesi
1880	Usul-ı Muhakemat-ı Hukukiyye Kanunu’nun kabulü
13 Mart 1880	İstanbul’da bir kız idadisinin açılması
17 Mayıs 1880	Ziya Paşa’nın ölümü
Ekim 1880	Darü’l-Fünun-ı Sultani Hukuk Mektebi’nin ilk mezunlarını vermesi
20 Aralık 1880	Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Societe de Pharmacie de Contantinople’un yayınlanması; Cemiyet-I İlmiye’nin kurulması
1881	Mustafa Kemal’in Doğumu
1881	Mısır’ın İngilizler tarafından işgali
1881	Düyun-ı Umumiyye idaresinin kurulması
1881	Mühendishane’de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; Darü’l-Fünun-ı Sultanı Turuk u Maabir Mektebi’nin faaliyetlerinin son bulması; Orman ve Maadin Mektepleri’nin birleştirilmesi
1882	Tunus’un Fransızlar tarafından işgali
1882	Muharrem Kararnamesi’nin neşri
2 Ocak 1882	Sanayi-i Nefise Mektebi’nin kurulması ve Osman Hamdi Bey’in müdür olması
1883	Osmanlı ordusunun Prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması
20 Haziran 1884	Mülkiye Mühendis Mektebi kurulması
1 Kasım 1884	Mülkiye Mühendis Mektebi’nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun’un bir odasında eğitimine başlaması
2 Aralık 1884	Yahya Kemal’in doğumu
1885	Doğu Rumeli’nin Bulgaristan tarafından ilhakı
1885	Abdülhak Hamid’in Makber’inin neşri
18 Eylül 1885	Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması
1886	Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması
1886	Maarif Nezareti’ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği’nin kurulması
1886	Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması
1886	Maarif Nezareti’ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği’nin kurulması
1886-1887	Darü’l-muallimin’in yatılı hale getirilmesi
1887	Yedikule Havagazı Fabrikası’nın kurulması
1887	Ahmed Haşim’in doğumu; Şevki Efendi’nin İstanbul’da vefatı
5 Şubat 1887	Beşir Fuad’ın intiharı
1888	Haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar’a verilmesi
1888	Beyrut’ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi’nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması
2 Aralık 1888	Namık Kemal’in ölümü
1889	İttihad-ı Osmanı Cemiyeti’nin (İttihat ve Terakki) kurulması
1889	İdadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir Mülkiye Baytar Mektebi’nin kurulması
27 Mart 1889	Yakup Kadri’nin doğumu
1890	Bulgar Makedonya ve Anadolu’da Ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları
1891	Mülkiye Baytar Mektebi’nin Halkalı Ziraat Mektebi’ne yatılı olarak nakledilmesi
1891	Yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi
1891	Kadıköy – Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası’nın kurulması
1891	Hereke Fabrikası’nın halı kısmının açılması
3 Kasım 1891	Darü’l-Muallim’in aliye şubesi açılması
1892	Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının işletmeye açılması
1892	Orman ve Maden Mektebi’nin kapatılması; II. Abdülhamid tarafından Yıldız’da porselen atölyelerinin kurulması
1893-1896	İstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı
1894	Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi’nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; İmmaculée Conseption veya St Marie okulunun kurulması; İlk basılmış musiki lugatı (Hoca Kazım Bey’in Musiki Istılahatı)
1894	Sasun’da Ermeni olayları
1894	Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması
1895	İstanbul’da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri
1895	Galata Rıhtımı inşaatının tamamlanması
1895	Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması
1895	Baruthane-i Amire’de dumansız barut imal edilmesi
14 Şubat 1895	Sadrazam Said Paşa’nın beş fakülteden “darü’l-icaze” oluşan bir darü’l-fünun kurma teklifi
1896	Tevfik Fikret’in Servet-i Fünun’un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması
1896	Ermenilerin Osmanlı Bankası’nın İstanbul şubesine saldırmaları
1896	Girit isyanının alevlenmesi
1896	Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması
1897	Yunan kuvvetlerinin Girit’e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli’deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları
17 Nisan 1897	Osmanlı-Yunan Savaşı ve Osmanlı zaferi
1898	Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi’nin vali olarak kabul edilmesi
1899	Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlar’a verilmesi
1899	Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması
1900	Hicaz demiryolunun inşasına girişilmesi
1900	İstanbul Rıhtımı inşaatının tamamlanması
31 Ağustos 1900	Darü’l-Fünun-ı Şahane’nin kurulması
1901	Servet-i Fünun dergisinin geçici olarak kapatılmasıyla Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılması; Lügat-ı Tıbbiye’nin ikinci baskısının yapılması; Vidinli Tevfik Paşa’nın ölümü
1901	Makedonya’da çete faaliyetlerinin artması, büyük devletlerin müdahaleleri
1901-1908	Hicaz demiryolu hattının yapımı
1902	Yemen isyanlarının tekrar başlaması
1902	Hereke Fabrikası’na çuka ve şayak tezgahlarının eklenmesi
23 Kasım 1902	Makedonya’da Bulgar İhtilal Cemiyeti’nin faaliyeti
23 Kasım 1902	Cum’a-ı Bala ayaklanması
23 Kasım 1902	Makedonya’ya özel ıslahat planı hazırlanması
8 Aralık 1902	Hüseyin Hilmi Paşa’nın geniş yetkilerle “umumi müfettiş” olarak Makedonya’ya tayini
1903	İdadilerin altı yıla çıkarılması
2-3 Ağustos 1903	İlinden (Aya ilya yortusu günü) isyanı
2-3 Ağustos 1903	Bulgar-Osmanlı Savaşı tehlikesinin doğması
31 Ağustos 1903	Şam Mekteb-i Tıbbiyesi’nin kurulması
Eylül 1903	Mürzsteg Programı : Makedonya’ya muhtariyet verilmesi
1904	Haydarpaşa Rıhtımı’nın tamamlanarak işletmeye açılması
1905	Hereke Fabrikası’nda fes imalatına başlanması
21 Temmuz 1905	Ermeniler’in II. Abdülhamid’e bombalı saldırı tertiplemeleri
1906	Akabe olayları ve Akabe krizi
1908	Beykoz Deri Fabrikası’nın Harbiye Nezareti’ne bağlanması
1908	Osmanlı Eczacı İttihat Cemiyeti’nin kurulması; Osmanlı Cemiyet-i İlmiye-i Baytariyesi’nin açılması; Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti’nin kurulması
23 Temmuz 1908	II. Meşrutiyet’in ilanı
5 Ekim 1908	Avusturya- Macaristan’ın Bosna-Hersek’i ilhak ettiğini ilan etmesi.
6 Ekim 1908	Girit Rumları’nın adayı Yunanistan’a bağladıklarını ilan etmeleri
17 Aralık 1908	II. Meşrutiyet dönemi ilk Meclis-i Meb’usanının toplanması
1909	Adana’da Ermeniler’in ayaklanmaları
1909	Gayri müslimlere “bedel” yerine askerlik hizmeti konulması
1909	Fecr-i-Ati edebi topluluğunun kuruluşu; Cemiyetler Kanunu’nun çıkması; Dişhekimliği Okulu’nun açılması; Orman Mekteb-i Alisi adı altında yeni bir okul açılması; Mekteb-i Tıbbiye’nin, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye ile birleştirilerek Haydarpaşa’ya nakledilmesi; Muallimhane-i Nüvvab’ın Medresetü’l-Kuzat adını alması; Mülkiye Mühendis Mektebi’nin Nafıa Nezareti’ne bağlanması ve Mühendis Mekteb-i Alisi adını alması
1909-1910	Osmanlı Mühendis ve Mimar Mecmuası’nın çıkması
27 Şubat 1909	Usul-i Muhasebe-ı Umumiyye Kanunu’nun kabul edilmesi
13 Nisan 1909	31 Mart Olayı
19 Nisan 1909	Hareket Ordusu’nun Yeşilköy’e varması, İstanbul’daki kargaşayason vererek düzeni sağlaması
27 Nisan 1909	II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi, V. Mehmed Reşad’ın tahta çıkarılması
21 Ağustos 1909	Darü’l-Fünun-ı Şahane’nin Vezneciler’deki Zeynep Hanım konağına taşınması
17 Aralık 1909	Meclisin açılması
1910	Arnavutlar’ın ayaklanmaları
1910	Dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması
1910	Vilayet merkezlerindeki bir kısım idadilerin “lise”ye dönüştürülmeye başlanması; ilk çalgı metodu (Ali Salahi Bey, Kendikendine Ud Öğrenme Usulü, Matbaa-ı Amire).
1911	Sultan Reşad’ın Arnavutlar’ı teskin için Rumeli seyahatine çıkartılması
1911	İtalya’nın Trablusgarp ve Bingazi’ye saldırması ve işgali
1911	Gayri müslim cemaatlerin birleşerek mektepleri konusunda yeni bir düzenleme istemeleri; 78 devirli ilk plaklar (Tanburi Cemil, Orfeon Record)
1911-1912	Osmanlı İtalyan Savaşı
1912	Yeşilköy Hava Uçuş Okulu’nun Açılışı
1912-1913	Balkan devletlerinin Osmanlı-İtalyan Savaşı’ndan istifade etmek istemeleri : Balkan Savaşı
18 Ocak 1912	Meclis-i Meb’usan’ın feshi
25 Mart 1912	Türk Ocaklarının kurulması
18 Nisan 1912	II. Dönem Meclis-i Meb’usan’ın toplanması
18 Nisan 1912	İtalyanlar’ın Rodos, Oniki Ada ve Çanakkale Boğazı’na tecavüzleri
5 Ağustos 1912	II. Dönem Meclis-i Meb’usan’ın feshi
22 Temmuz 1912	Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti : Büyük Kabine
Eylül – Ekim 1912	I. Balkan Savaşı
15 Ekim 1912	Trablus ve Bingazi’nin İtalya’ya terki : Ouchy Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada’nın İtalya elinde kalması
29 Ekim 1912	Kamil Paşa’nın sadareti
29 Kasım 1912	Arnavutluk’un istiklalini ilan etmesi
1913	Liselerin mevcut idadilerin yerini alması
23 Ocak 1913	Babıali Baskını : Mahmud Şevket Paşa’nın sadareti
13 Mart 1913	Muvakkat İdare-i Umumiyye-i Vilayet Kanunu (kanun meclisten geçmeden yürürlüğe girer)
30 Mayıs 1913	I. Balkan Savaşı’nın sona ermesi
11 Haziran 1913	Sadrazam Mahmud Şevket Paşa’nın öldürülmesi, Said Halim Paşa’nın sadareti
29 Haziran 1913	Balkan devletleri arasında savaş : Osmanlı mirasının paylaşılmasının kanlı kavgası
21 Temmuz 1913	Edirne’nin geri alınması
29 Ağustos 1913	Osmanlı-Bulgar barışı : İstanbul Antlaşması
14 Kasım 1913	Osmanlı-Yunan barışı : Atina Antlaşması
14 Aralık 1913	Osmanlı ordusunun Almanya tarafından ıslahı
1914	Ecnebi postalarının hepsinin kapatılması
1914	Dış ticarette gümrük resmi oranının %15′e çıkarılması
1914	Islah-ı Medaris Nizamnamesi
1914	Diş Hekimleri Mezunin ve Talebe Cemiyeti’nin kurulması; Türk Bilgi Derneği’nin kurulması; Medreset’ül-Hattatin’in kurulması; Dar’ül-Hilafeti’l-Aliyye Medreseleri’nin kurulması; Medresetü’l-Hattatin’in İstanbul’da açılışı; Medresetü’l-Hattatin’in açılışı; İlk resmi müzik ve tiyatro okulu (Darü’l-Elhan)
8 Şubat 1914	Anadolu’da Ermeni talepleri doğrultusunda ıslahatı öngören Osmanlı-Rus Antlaşması (”Muamele”)
14 Mayıs 1914	III. Dönem Meslis-i Meb’usan
28 Haziran 1914	Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna’da öldürülmesi
28 Temmuz 1914	Avusturya Macaristan’ın Sırbistan’a savaş ilanı
1 Ağustos 1914	Almanya’nın Rusya’ya savaş ilanı
2 Ağustos 1914	Meclis-i Meb’usan’ın süresiz tatili (IV. Ve son dönem meclis 12 Ocak 1920′de toplanacak ve 2 Nisan 1920′de İstanbul’un işgali üzerine dağıtılarak mebuslar sürgüne yollanacak)
2 Ağustos 1914	Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması
4 Ağustos 1914	Almanya’nın Fransa’ya, İngiltere’nin Almanya’ya savaş ilanı : I. Cihan Savaşı’nın başlaması
10 Ağustos 1914	Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi
9 Eylül 1914	1 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması
12 Eylül 1914	İnas Darü’l-Fünun’unun kurulması
29 Eylül 1914	İslah-ı Medaris Nizamnamesi’nin yayınlanması
29 Ekim 1914	Karadeniz’e açılan Osmanlı filosunun Rus limanlarını topa tutması
Kasım – Aralık 1914	Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış felaketi
3 Kasım 1914	Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı
5 Kasım 1914	İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı
11 Kasım 1914	Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletleri’ne savaş ilanı
14 Kasım 1914	Cihad-ı Ekber ilanı
14 Kasım 1914	İnas Sanayi-I Nefise Mektebi’nin açılması
18 Aralık 1914	Mısır’ın İngiltere himayesinde bir “krallık” haline getirilmesi, Osmanlı Devleti’nin hukukuna son verilmesi
1915	Evrak-ı nakdiyye çıkarılması
1915	Gümrük resmi oranının %30′a yükseltilmesi
1915	Mekteb-i Tıbbiye’nin Darü’l-Fünun’a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne dönüşmesi
Ocak – Şubat 1915	Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Mısır seferi : Kanal hezimeti
Ocak – 18 Mart 1915	Müttefiklerin Çanakkale Boğazı’nı geçmeye çalışması : Çanakkale Savaşları
27 Mayıs 1915	Doğu Anadolu’da Ruslar’la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : Tehcir
1916	Hicaz ve Mekke’nin kaybı
1916	İzmit Dokuma Fabrikası’nın kapanması
1916	Tevhid-i Meskukat Kanunu
1916	Dar’ül-Hilafeti’l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü’l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti (Darü’t-Talim-i Musiki)
1917	Yıldırım Orduları Grubu’nun kurulması
1917	Irak ve Suriye cephelerinin çöküşü
1917	Rusya’da Bolşevik ihtilalinin çıkması ve çarlığın sonu
1917	Cemaat mahkemelerinin kaza yetkisinin kaldırılışı
1917	Hukuk-ı Aile Kararnamesi’nin kabulü
25 Mart 1917	Şer’iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması
6 Nisan 1917	Amerika Birleşik Devletleri’nin savaşa iştiraki ve Almanya’ya savaş ilanı
1918	Şam Mekteb-i Tıbbiyesi’nin Beyrut’un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa’nın ölümü
3 Mart 1918	Brest Litowsk Antlaşması
3 Temmuz 1918	Sultan Reşad’ın vefatı ve Vahdeddin’in tahta çıkması
2 Ekim 1918	Bulgaristan’ın savaştan çekilmesi
8 Ekim 1918	Sadrazam Talat Paşa’nın istifası, Ahmed İzzet Paşa’nın sadareti
30 Ekim 1918	Mondros Mütarekesi’nin imzalanması
3-4 Kasım 1918	Almanya ve Avusturya’nın savaştan çekilmeleri
8 Kasım 1918	İzzet Paşa’nın istifası ve Tevfik Paşa’nın sadareti
13 Kasım 1918	İtilaf Devletlerinin İstanbul önlerine gelerek şehri teslim almaları
1919	Hukuk-ı Aile Kararnamesi’nin ilgası
1919	İstanbul Darü’l-Fünun-un bir ıslahat programı ile Osmanlı Darü’l-Fünun-u adıyla yeniden canlandırılmaya çalışılması; Harbiye Mektebi’nin adının “Muhtelit Harbiye Mektebi” olması
4 Mart 1919	4 Mart 1919 Damat Ferid Paşa’nın sadareti: Hürriyet ve İtilaf Partisi’nin iktidara geçmesi
15 Mayıs 1919	Yunanlılar’ın İzmir’i işgali ve Batı Anadolu’da ilerlemeleri
19 Mayıs 1919	Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu’ya gönderilmesi
23 Temmuz 1919	Erzurum Kongresi
4 Eylül 1919	Sivas Kongresi
2 Ekim 1919	Damat Ferid’in istifası ve Ali Rıza Paşa’nın sadareti
22 Ekim 1919	Amasya Protokolü
24 Ekim 1919	Çıkarılan yeni bir nizamname ile fakültelere “medrese” denmeye başlanması ve Darü’l-Fünun’un ilmi muhtariyeti haiz olduğunun tasdik edilmesi
29 Kasım 1919	Misak-ı Milli : Milli gaye ve hedeflerin, milli sınırların belirlenerek ilanı
1920	Mektebi Harbiye’nin Ankara’da “Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı” olarak açılması; İnas Darü’l-Fünun-un lağvedilmesi
16 Mart 1920	İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul’daki resmi binalara girmeleri, meclisin dağıtılması ve kapanması, mebusların Anadolu’ya kaçmaları, ele geçenlerin İngilizler tarafından sürülmesi
5 Nisan 1920	Ferid Paşa’nın sadareti
11 Mayıs 1920	Ferid Paşa hükümetinin Mustafa Kemal’i idama mahkum etmesi ve askerlikten tardı
10 Ağustos 1920	İstanbul Hükümeti’nin Sevr Antlaşması’nı imzalanması
2-3 Aralık 1920	Gümrü Antlaşması’nın imzalanması
1921	Edebiyat ve Fen Fakültelerinde karma eğitime geçilmesi; askeri ve mülki baytar mekteplerinin “Baytar Mekteb-i Alisi” adı altında birleştirilmesi; Salih Zeki’nin ölümü
27 Ocak – 12 Şubat 1921	Londra Konferansı : Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükümeti’nde olduğunun tespiti
31 Mart 1921	II. İnönü Zaferi
3 Eylül 1921	Sakarya Meydan Savaşı
20 Eylül 1921	Fransa ile barış
1922	Türk Diş Tabipleri Cemiyeti’nin kurulması; Hukuk ve Tıp Fakültelerinde karma öğretime geçilmesi
27 Ağustos 1922	Büyük Taarruz : işgalci Yunan kuvvetlerinin imhası
30 Ağustos 1922	Büyük Zafer : Yunan Başkumandanı’nın esir edilmesi
9 Eylül 1922	İzmir’in kurtuluşu
11 Ekim 1922	Mudanya Mütarekesi
1 Kasım 1922	Saltanatın ilgası
16 Kasım 1922	Sultan Vahdeddin’in yurtdışına çıkması
16 Kasım 1922	Abdülmecid Efendi’nin halife olarak seçilmesi
1923	Birinci ilmi heyet’in Ankara’da toplanması; Darü’l-muallim’in Yüksek Muallim Mektebi adını alması
24 Temmuz 1923	Lozan Barış Antlaşması
25 Eylül 1923	Mekteb-i Harbiye’nin Ankara’dan İstanbul’daki eski Harbiye binasına nakledilmesi
13 Ekim 1923	Ankara’nın başşehir olarak kabulü
29 Ekim 1923	Cumhuriyet’in ilanı
3 Mart 1924	Hilafetin ilgası ve Osmanlı hanedan mensuplarının yurtdışına çıkartılmaları

Osmanlı Devleti Kronolojisi

admin — Tue, 26 Jan 2010 14:23:57 +0000

1600	Sikke tashihi
1601	Kanije Zaferi
1601	İngiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3′e indirileceğinin ahidnameye derci
1603	Osmanı-İran Savaşı’nın başlaması
1603	III. Mehmed’in vefatı, I. Ahmed’in cülusu
1603-1703	I. Ahmed döneminden III. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre
1607	Asi Canbolatoğlu ve Maanoğlu’nun Oruç ovasında bozguna uğratılması
1609-1610	Celali tenkili için Kuyucu Murad Paşa Anadolu’da
1612	Osmanlı-İran Antlaşması
1612	Hollandalılara ahidname verilmesi
1613	Ömer B. Ahmed el-Ma’I el-Çulli’nin ölümü
1614	Ali B. Veli B. Hamza el-Mağribi’nin ölümü
1615	İran Savaşı’nın yeniden başlaması
1615	Revan Seferi
1617	I. Mustafa’nın cülusu
1617	İstanbul’da Mehmed Ağa tarafından Sultan Ahmed Camii’nin inşası
1618	I. Mustafa’nın hal’I ve II. Osman’ın cülusu
1618	Sikke tashihi
1621	II. Osman’ın Lehistan seferine çıkışı (Hotin seferi)
1622	II. Osman’ın katli ve I. Mustafa’nın yeniden tahta çıkışı
1623	I. Mustafa’nın tahttan indirilip IV. Murad’ın cülusu
1624	Sikke tashihi
1629	Cizvitler tarafından, 1629′da İstanbul’da “Saint Georges” Fransız okulu ile yine “St. Louis Dil Oğlanlar Mektebi”nin kurulması
1634	İlk Şeyhülislam katli (Ahizade Hüseyin Efendi)
1635	IV. Murad’ın Revan seferine çıkışı
1638	Bağdat Seferi ve Bağdat’ın alınışı
1638	Hekimbaşı Emir Çelebi’nin ölümü
1639	Osmanlı-İran sulhü : Kasrışirin Antlaşması
1640	IV. Murad’ın ölümü, İbrahim’in tahta çıkışı, sikke tashihi
1642	Hafız Osman’ın İstanbul’da doğuşu
1642-1698	Hattat Hafız Osman
1645	Girit seferinin açılışı, Hanya’nın alınışı
1648	İbrahim’in hal’ı, IV. Mehmed’in cülusu
1648	Kandiye kuşatması
1650	Osmanlı musikisi eserlerinin ilk notalı tesbiti (Ali Ufki’nin eseri)
1656	Çanakkale Boğazı’nın Venedik ablukası altına alınması
1656	Çınar Vak’ası
1656	Köprülüler devrinin başlaması
1658	Katip Çelebi’nin ölümü
1660	Varad Kalesi’nin alınışı
1663	Uyvar seferi, Uyvar’ın fethi
1664	St. Gotthard bozgunu ve Vasvar Antlaşması
1666	Türk Divan edebiyatında sebk-ı Hindi’nin öncülerinden Naili’nin ölümü
1669	Kandiye’nin alınışı, Girit’in tamamıyla Osmanlı hakimiyetine girişi
1670	Hekimbaşı Salih B. Nasrullah B. Sellüm’ün ölümü
1672	Lehistan seferi, Kamaniçe’nin alınışı
1672	Bucaş Antlaşması
1673	Fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3′e indirilmesi
1676	Osmanlı-Lehistan sulhü : Zorawna Antlaşması
1678	Ukrayna’da Çehrin seferi
1678	Hafız Osman’ın kendi üslubunu gerçekleştirmesi
1680	Mehter etkisinde ilk Batı müziği eseri (N. A. Strungk’un Esther operası)
1682	Osmanlı-Rus Antlaşması
1682	Seyahatname’nin yazarı Evliya Çelebi’nin ölümü
1683	II. Viyana kuşatması ve büyük bozgun
1683	Ebu Abdullah Muhammed b. Süleyman el-Fasi b. Tahir; el-Rıdvani’nin ölümü
1685	Uyvar’ın elden çıkışı
1685	Saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı
1686	Budin’in düşüşü
1687	IV. Mehmed’in tahttan indirilmesi, II. Süleyman’ın cülusu
1687	Eğri kalesinin düşüşü
1687	Bir akçe itibarı değerli “mankur” un piyasaya çıkarılması
1688	Belgrad’ın elden çıkışı
1690	Kanije kalesinin düşüşü
1690	Belgrad’ın geri alınışı
1690	Fransızların Mısır’da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti
1691	Ebu Bekr Behram b. Abdullah el-Dımaski’nin ölümü
1691	II. Ahmed’in tahta çıkışı
1691	Salankamen bozgunu
1691	Enflasyonu körüklediği için mankur darbının yasaklanması
1695	II. Ahmed’in ölümü
1695	II. Mustafa’nın cülusu, Malikane sisteminin uygulanmaya başlanması
1697	Zenta bozgunu
1698	Şehremini Baruthanesi yangını
1698	Hafız Osman’ın İstanbul’da vefatı
1699	Karlofça Antlaşmasının imzalanması
1700	Ruslar’la İstanbul Antlaşması’nın imzalanması
1702	İskender Çelebi Bahçesi’ndeki (bugünkü Ataköy) yeni baruthanenin faaliyete geçmesi
1702	Müneccimbaşı Ahmed Dede b. Lütfullah’ın ölümü
1702	İstanbul çuka imalathanesinin faaliyetinin durdurulması
1703	Edirne Vak’ası
1703	III. Ahmed’in tahta çıkışı
1703	“Tuğralı” altın paranın piyasaya çıkarılması
1708	İstanbul’da Selanikli ustaların çalıştığı çuka imalathanesinin kurulması
1709	Tersane içinde bir “lengerhane” yapımı
1711	Prut Zaferi ve Barışı
1711	Rıdvan b. Abdullah el-Razzaz el-Feleke’nin ölümü
1713	“Zincir” altının çıkarılması
1715	Venedik’e savaş açılması ve Mora Seferi
1716	Osmanlı-Avusturya Savaşı, Varadin bozgunu, Temaşvar’ın elden çıkışı
1716	“Fındık” altınının piyasaya çıkarılması
1718	Pasarofça Antlaşması
1718	Valilerin sefer masraflarını karşılamak üzere “imdadiyye-i seferiyye” toplamalarının kabulü
1718-1730	İlk bestekarlar antolojisi (Şeyhülislam Es’ad Efendi’nin Nevşehirli İbrahim Paşa’ya sunduğu Atrabu’l Asar’ı)
1720	İstanbul’da devlet tarafından bir ipekli imalathanesinin kurulması
1720	Batıya hediye gönderilen ilk mehter takımı (III. Ahmed tarafından Lehistan’a)
1720	III. Ahmed için tasvirleri Levni tarafından yapılan Surname-i Vehbi
1721	Çelebi Mehmed Efendi’nin sefaret vazifesiyle Fransa’ya gidişi
1723	İran seferinin üç cepheli olarak açılışı
1724-1725	Azerbaycan harekatı, Tebriz ve Cence’nin alınışı
1726	İbrahim Müteferikka tarafından ilk Türk matbaasının kuruluşu
1727-1839	Türk matbaasının kuruluşu ve yeni unsurlar devresi
1729	“Zer-i mahbub” adıyla yeni bir altının piyasaya sürülmesi
1729	Cevheri’nin Lügat-ı Sıhah’ının Vankulu tarafından yapılan tercümesinin matbaada basılan ilk kitap olması
1730	Yanyalı Mehmed Esad b. Ali b. Osman’ın ölümü
1730	Patrona Halil isyanı, III. Ahmed’in hal’i, I. Mahmud’un cülusu
1732	Osmanlı-İran barışı
1733	İran Savaşı’nın hızlanması, Nadir Şah’ın başarıları
1733	Kefe Mukataası’nın İstanbul Mukataası Kalemi ile birleştirilmesi
1735	Bonneval Ahmed Paşa (Comte de Bonneval) nezaretinde Humbaracı Ocağı’nın kurulması
1736	Osmanlı-Avusturya-Rus Savaşları
1736	Abdullah b. Ebi Bekr b. Süleyman el-Maraşi’nin ölümü
1739	Belgrad Antlaşması
1739	Rus tüccarlarına Karadeniz hariç olmak üzere, Osmanlı suları ve topraklarında ticaret hakkı tanınması
1742	Ömer Şifai’nin ölümü
1743	Osmanlı-İran Savaşı’nın yeniden hızlanması
1745	Matbaanın kurucusu İbrahim Müteferrika’nın ölümü
1746	Osmanlı-İran barışı
1747	Humbaracıbaşı Bonneval Ahmed Paşa’nın ölümü
1748	Avlonya ve Eğriboz mukataalarının Bursa Mukataası Kalemi’ne katılması
1748-1755	İstanbul’da I. Mahmud ve III. Osman tarafından Nuruosmaniye Camii’nin inşa ettirilmesi
1751	Osmanlı musikisi üzerine Batıda yazılan ilk eser (Charles Fonton’un Essai…’si)
1754	I. Mahmud’un ölümü, III. Osman’ın cülusu
1757	III. Osman’ın ölümü, III. Mustafa’nın cülusu
1757-1758	Haremeyn mukataalarının satış ve iltizam işlerinin defterdar tarafından yürütülmeye başlanması
1758	Mustafa Rakım’ın Ünye’de doğuşu
1760 (1173)	Abbas Vesim Efendi b. Abdurrahman b. Abdullah’ın ölümü
1766	Haremeyn mukataalarının darphanece idare olunmaya başlanması
1768	Osmanlı-Rus Savaşı’nın başlaması
1770	Rus filosunun İngilizler’in yardımıyla Akdeniz’e girmesi
1770-1776	Fransız Subayı Baron de Tatt’un İstanbul’da bulunması
1771	Kırım’ın işgali
1772	Tersane yakınlarında Topçu Mektebi’nin kurulması
1773	Mühendishane-i Bahri-i Hümayun’un kuruluşu
1773-1774	Darphanenin Hazine-i Amire’nin yedeği vazifesini görmeye başlaması
1774	Avrupa tarzında teşkil edilmiş olan Sürat Topçuları Ocağı’nın kurulması; Bedreddin Hasan b. Burhaneddin İbrahim el-Ceberti’nin ölümü
1774	Sür’at Topçuları Ocağı’nın kurulması
21 Temmuz 1774	Küçük Kaynarca Antlaşması ve Ruslar’a Karadeniz’de seyrüsefer hakkı tanınması
29 Nisan 1775	Tersane ambarlarında bir odada “Hendese Odası” nın kurulması
1776	Mühendishane-i Bahri-i Hümayun’un açılışı; Boğdan Prensi Alexandır İspilanti Bey’in Bükreş ve Yaş’ta Rum Ortodoks cemaatinde yeni tarz eğitimin ilk adımları atması; Hendese odasına nizam verilmesi
10 Mart 1779	Aynalıkavak Tenkihnamesi
1780	Mehmed Esad Yesari’nin ta’lik hattında Osmanlı üslubunu buluşu
1781	Hendese odasının Mühandishane olarak isimlendirilmesi
1783	Rusya’nın Kırım’ı ilhakı
1784	Avusturyalılar’a Karadeniz’de seyrüsefer hakkı verilmesi
1784	Fransız Lafitte-Clave ve Monnier’in Tersane’deki mühendishanede istihkam dersleri vermeleri
8 Ocak 1784	Osmanlı Devleti’nin Rusya’nın Kırım’ı ilhakını bir “sened” ile resmen tanıması
1787-1788	İstanbul’da bulunan Fransız uzmanların ve subayların tamamen ülkelerine dönmeleri
17 Ağustos 1787	Osmanlı-Rus Savaşı’nın ilanı
9 Şubat 1788	Rusya’nın müttefiki sıfatıyla Avusturya’nın da savaşa girmesi
1789	Kıymetli maden işlenmesinin yasaklanması ve neticesiz dış istikraz teşebbüsü
Ocak 1789	Özi Kalesi’nin Ruslar tarafından zaptı
7 Mayıs 1789	I. Abdülhamid’in ölümü ve III. Selim’in tahta çıkması
11 Temmuz 1789	Osmanlı-İsveç ittifakı
1790	İlk resmi Ermeni mektebinin Kumkapı’da açılması; Gelenbevi, İsmail b. Mustafa b. Mahmud’un ölümü
31 Ocak 1790	Osmanlı-Prusya ittifakı
27 Temmuz 1790	Avusturya’nın Prusya tarafından barışa zorlanması. Reichenbach Konvansiyonu
18 Eylül 1790	Yergöğü Mütarekesi
Ekim – Kasım 1790	Kili ve İsmail kalelerinin Rusya tarafından zaptı
1791-1799	Mevlevi ayininde piyano (!) (Galata Mevlevihanesi, Şeyh Galib/III. Selim zamanı)
4 Ağustos 1791	Avusturya ve Osmanlı Devleti arasındaki son savaşın bitirilmesi. Ziştovi Antlaşması
11 Ağustos 1791	Rus Savaşı’nın sonu. Kalas Mütarekesi
1792	Nizam-ı Cedid hareketinin başlaması
1792	III. Selim devrinde 100′lük guruş basılması
10 Ocak 1792	Kırım’ın Rusya’ya bırakılması
10 Ocak 1792	Yaş Antlaşması
1793	Daimi elçiliklerin ıslahı ve Londra, Paris ve Viyana’da daimi elçilik ihdası
1793	Nizam-ı Cedid Ordusu’nun Kuruluşu
1793	Hasköy’de Humbaracı ve Lağımcı Ocağı kışlasında Mühendishane-i Cedide’nin açılması; Fazıl Hüseyin’in III. Selim’in sarayında hazırladığı Huban-name ve Zenannamesi’nin resimli bir nüshası
1793	Zahire Nezareti’nin kurulması
1793-1794	Baruthane-i Amire’de İngiliz perdahı barut imaline başlanması
1794	Halkalı’da yapılan Azadlu Baruthanesi’nin faaliyete geçmesi
1795	Lehistan’ın Avrupa haritasından silinmesi
1795	Mühendishane-i Berr-i Hümayun’un açılışı; Kara Mühendishanesi binasının inşası; Osmanlı sarayında ilk yabancı bando (Napolyon’un III. Selim’e gönderdiği)
1795	Zahire Hazinesi’nin kurulması
1797	Mühendishane’de açılan Matbaanın faaliyete geçmesi
1797	Paris, Viyana ve Berlin’de daimi elçilikler ihdası
1797	Pazvandoğlu isyanı
1797	Rumeli’de dağlı eşkiya hareketleri ve isyanları
17 Eylül 1797	Venedik Devleti’nin ortadan kaldırılması
1798	Mehmed Es’ad Yesari’nin İstanbul’da vefatı
3 Ocak 1798	Fransa’ya karşı Osmanlı-Rus ittifakı
1 Temmuz 1798	Fransa’nın Mısır’a saldırması
3 Eylül 1798	Fransa’ya savaş ilanı
1799	Neticesiz dış istikraz teşebbüsü
5 Ocak 1799	Fransa’ya karşı İngiltere ile ittifak
Şubat 1799	Napolyon’un El-Ariş ve Gazze’yi ele geçirmesi
Mayıs 1799	Napolyon’un Akka’da Cezzar Ahmed Paşa tarafından mağlup edilmesi
Ağustos 1799	Napolyon’un Fransa’ya dönmesi, Mısır’ın işgalinin devamı
1800	Takvimlerin Jacques Cassini Zicine göre hazırlanmaya başlaması
Mart 1800	Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti’ni kurmaları
1801	Kara Mühendishanesi hocalığına Hüseyin Rıfkı Tamani’nin getirilmesi; Gevrekzade Hafız Hasan Efendi’nin ölümü
Ağustos 1801	Mısır’ın tahliyesine dair mütareke
1802	Fransız ve İngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz’e çıkmalarına müsaade edilmesi
1802	Avrupa ile ticaret yapan Osmanlı gayri müslim tüccarına Avrupa devletleri tüccarı statüsünün tanınmasıyla “Avrupa tüccarı” denilen sınıfın ortaya çıkması
25 Haziran 1802	Paris Antlaşması. Fransa ile barış
1803	“Ayvalık İkonomos Akademisi’nin kurulması; “Kuruçeşme Rum Mektebi (Helleno Philosophical School)”nin kurulması
Şubat 1804	Sırp isyanlarının başlaması
1805	Avrupa tarzında ilk hastane’nin Kasımpaşa’daki Tersane-I Amire’de açılması
1805	Osmanlı Devleti’nin Napolyon’un “İmparator” unvanını tanıması
1805	Tersane Hazinesi’nin kurulması
1805	Beykoz Çuka ve Kağıt Fabrikası’nın faaliyete geçmesi
Temmuz 1805	Mehmed Ali Paşa’nın Mısır’a vali olarak tayini
1806	Nizam-ı Cedid’in başarısızlığı ve gerilemesi. İkinci Edirne Vak’ası
1806	Osmanlı-Rus Savaşı
1806	III. Selim’in Mühendishan-i Berri-i Hümayun kanunnamesi
Ocak 1806	Tersane Tıbbiyesi’nin kurulması
Ekim 1806	Memleketeyn ‘in Rusya tarafından işgal edilmesi
1807	Vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi
20 Şubat 1807	İngiltere’nin Rusya’nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi
Mart – Eylül 1807	İngiliz filosunun İskenderiye’ye saldırması ve Mehmed Ali tarafından mağlup edilmesi
25 Mayıs 1807	Nizam-ı Cedid’e karşı ayaklanma
29 Mayıs 1807	III. Selim’in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid’in ilgası
29 Mayıs 1807 – 28 Temmuz 1808	IV. Mustafa devri. Siyasi istikrarsızlıklar ve darbeler
1808	Mustafa Rakım’ın celi sülüs ve tuğra’ya yeni üslubunu getirişi
28 Temmuz 1808	Alemdar Mustafa Paşa’nın müdahalesi, IV. Mustafa’nın tahttan indirilmesi, III. Selim’in katli, II. Mahmud’un tahta çıkması
28 Temmuz 1808 – 16 Kasım 1808	Alemdar’ın kısa süren sadareti
29 Eylül 1808	Sened-i İttifak : Devletin ayanlarla uzlaşması
15-16 Kasım 1808	Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın Sonu
5 Ocak 1809	İngiltere ile süren savaşın sonu : Kal’a-i Sultaniyye Antlaşması
1810	II. Mahmud devrinde beşlik “cihadiyye”lerin basılması
1810	İzmir Jimnasium’unun kurulması; Yesarizade Mustafa İzzet’in ta’lik’e son şeklini verişi
1812	Vehhabi ayaklanmasının Mehmed Ali Paşa tarafından bastırılması
1812	Fransız postalarının ilk kuruluşu
28 Mayıs 1812	Rus Savaşı’nın sonu : Bükreş Antlaşması, Sırbistan’a özerklik verilmesi
1816	Miloş Obronoviç’in “başknez” olarak tanınması ve Sırbistan’ın özerliğinin temini
1817	Hüseyin Rıfkı Tamani’nin ölümü
Şubat – Mart 1821	Eflak ve Mora’da Rum isyanlarının başlaması
1823	Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi
1824	Rum ayaklanmasını bastırmak üzere Mısır kuvvetlerinin çağrılması
1824	Fatih Külliyesindeki Darü’ş-Şifa’nın yıkılması; Sultan II. Mahmud’un Talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması
1826	İhtisab müessesesinin düzenlenmesi
1826	Şinasi’nin doğumu; Mustafa Rakım’ın İstanbul’da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının verilmesi
14 Haziran 1826	Yeniçeri Ocağı’nın ortadan kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediyye’nin kurulması
7 Ekim 1826	Rusya ile Akkerman Antlaşması’nın akdi
1827	Osmanlılar’ın İngiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları
1827	Tıphane-i Amire’nin kurulması; İlk “Marş-ı Sultani” bestesi (G. Donizetti, II. Mahmud’a)
1827	Mukataa Hazinesi’nin Hazine-i Amire’den ayrılması
4 Nisan 1827	İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan’ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü
Temmuz 1827	Mısır kuvvetlerinin Rum isyanını bastırmaları, Atina’nın teslimi
20 Kasım 1827	Navarin saldırısı : Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması
26 Nisan 1828	Rusya’nın savaş ilan etmesi
1829	Ziya Paşa’nın doğumu; Mahmud Celaleddin’in İstanbul’da vefatı; Şevki Efendi’nin İstanbul’da doğuşu
1829	Deli Teşkilatının kaldırılması
14 Eylül 1829	Edirne Barışı : Yunanistan’ın bağımsızlığı
1830	Mühendishane-i Bahri’nin Heybeliada’daki kışlaya taşınması; İshak Efendi’nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa’ya talebe gönderilmeye başlanması
1830	Tiftik keçisinin Güney Afrika’da yetiştirilmeye başlanması
1830	Katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
1830-1831	Nüfus sayımları
5 Temmuz 1830	Fransızlar’ın Cezayir’e saldırmaları ve ele geçirmeleri
1831	İlk saray konservatuarı (Mızıka-i Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)
1831	Timarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti)
1831-1834	İshak Efendi’nin dört ciltilik Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması
1 Kasım 1831	İlk gazete Takvim-i Vekayi’nin neşri
1832	Tıphane-i Amire’nin Şehzadebaşı’ndan Cerrahhane’nin bulunduğu binaya nakledilmesi
1832	Memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature) tesbiti
1832	Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’nın isyanı
1832	İstanbul-İzmit “posta yolu” nun yapımı
1832	İngiliz postalarının kuruluşu
29 Ocak 1832	Topkapı Sarayı’na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire’nin açılması
12 Aralık 1832	Mısır kuvvetlerinin Konya’da Osmanlı ordusunu yenmeleri
1833	Feshanenin kuruluşu
2 Şubat 1833	Mısır kuvvetlerinin Kütahya’ya kadar ilerlemeleri
5 Nisan 1833	Rus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz’a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul’a gelmesi
Mayıs 1833	Mehmed Ali’nin uzlaşmaya zorlanması : Kütahya Sözleşmesi
8 Temmuz 1833	Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus ittifakı : Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar’ın diğer devletlere kapatılması
18 Eylül 1833	Münchengraetz Antlaşması
1834	Maçka Kışlası’nda, Mekteb-i Harbiye’nin kurulması
1834	Mukataat Hazinesi’nin isminin “Mansure Hazinesi” olarak değiştirilmesi
1835	Hazine-i Amire ile darphanenin birleştirilmesi
1835-1845	İlk halk konserleri [Tanburi Aleksan Efendi (1815-1864) İstanbul Süleymanpaşa Hanı'ndaki kahvede]
1836	Başhoca İshak Efendi’nin ölümü
1836	İslimye Çuka Fabrikası’nın devlet tarafından işletilmeye başlanması
1836	Başhoca İshak Efendi’nin ölümü
1836	İslimye Çuka Fabrikası’nın devlet tarafından işletilmeye başlanması
11 Mart 1836	Umur-ı Hariciye Nezareti’nin kurulması (hatt-ı hümayun tarihi 23 Zilkaade 1251)
26 Kasım 1837	Osmanlı yapımı “Eser-i Hayr” adlı buharlı geminin denize indirilmesi
1838	Mekteb-i Adli’nin açılması; Üsküdar’da Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması; Müderrishane-i Bahri’nin Tersane’deki yeni binasına nakledilmesi; Sultan II. Mahmud’un ilk öğretim alanında yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi’nin İstanbul’da doğuşu
1838	Maliye Nezareti’nin kurulması ve Hazine-i Amire’nin darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi’yle birleştirilmesi
1838	Defterdarlığın Maliye Nazırlığı’na çevrilmesi
24 Mart 1838	Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyyenin kurulması
16 Ağustos 1838	İngiliz tüccarına geniş imkanlar tanıyan Balta Limanı Ticaret Muahedesi’nin imzalanması. Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12, ithalatta %5 olarak tesbiti
1839	“Kaime-i mutebere-i nakdiyye”nin çıkarılması
1839	Ali Süavi’nin doğumu; Mekatib-i Rüşdiye Nezareti’nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye’nin Galatasaray’daki yeni binasına taşınması ve mektebin adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane olarak değiştirilmesi; Mekteb-i Ulum-ı Edebiye’nin açılması; Notre Dame de Sion Kız Lisesi’nin kurulması
1839-1844	Dr. Bernard’ın Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı dönemi
1839-1845	Mekteb-i Fenn-i Nücum’un faaliyet dönemi
24 Haziran 1839	Mehmed Ali ile savaşın tekrar başlaması, Osmanlı kuvvetlerinin Nizip mağlubiyeti
1 Temmuz 1839	II. Mahmud’un vefatı üzerine Abdülmecid’in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Mehmed Ali’ye teslimi
3 Kasım 1839	Tanzimat Fermanı’nın ilanı
3 Mayıs 1840	Ceza Kanunname-i Hümayunu’nun Fransa’dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (14 Temmuz 1851′de bu kanun, kanun-u cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer)
1840	Gayri müslim tebaadan Avrupa’ya talebe gönderilmeye başlanması
1840	Tanzimat’ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı
1840	Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi’ne katılması
1840	Posta Nezareti’nin kurulması
21 Aralık 1840	Namık Kemal’in doğumu
1841	Lübnan olayları
1841-1906	Ahmed Ali Paşa’nın doğumu. (ressam)
24 Mayıs 1841	İngiltere’nin yardımıyla Mısır meslesinin halli, Mısır’ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa’ya bırakılması
13 Temmuz 1841	Londra Boğazlar Mukavelenamesi
1842	Askeri Baytar Mektebi’nin açılması
1842-1910	Osman Hamdi (ressam, eğitimci, müzeci, arkeolog)
1843	Hereke Fabrikası’nın kurulması
1843	Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması
1843	Muhdes kara gümrüklerinin kaldırılması
1843	Feshane’ye çuka dokuma tezgahlarının ilavesi
1 Şubat 1844	Tashih-i sikke
1844	Feshane’de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması
1845	İzmir’de su kuvvetiyle çalışan kağıt fabrikasının kurulması
1845	Bahriye Mektebi’nin Heybeliada’daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye’de “Muallimhane-i Nüvvab” medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü’l-fünun’a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi
Ocak 1845	Sultan Abdülmecid’in Meclis-i Vala’yı ziyareti
13 Mart 1845	Meclis-i Muvakkat’ın (Geçici Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması
10 Nisan 1845	Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (12 Rebiülevvel 1261 tarihli nizamname)
1846	Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti’nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa’nın ölümü
1846	Rus Ticaret Muahedesi
16 Şubat 1846	Zabtiye müşiriyetinin kurulması
	Darü’l-Fünun kurmada ilk teşebbüs
1847	Timarlı Sipahi Teşkilatı’nın ilgası
1847	Telgrafın Beylerbeyi Sarayı’nda denenmesi
1847	Dersaadet Bankası’nın kuruluşu
1847	İstanbul’da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid’e Donizetti’nin Mecidiye Marşı’nı çalıyor); Yeşilköy’de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması
1 Mart 1847	Recaizade Ekrem’in doğumu
1848	Avrupa’da liberal ihtilaller : Polonya ve Macaristan’da milliyetçi ayaklanmalar
1848	Protestan Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
1848	İstanbul’da ilk Sanayi Mektebi’nin kurulmasına teşebbüs edilmesi
16 Mart 1848	İstanbul’da Darü’l-Muallimin açılması
18 Kasım 1848	Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi
1849	Veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; Yesarizade Mustafa İzzet’in İstanbul’da vefatı
1850	1847′den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı
1850	Ticaret Kanunname-i Hümayunu’nun kabulü
1850	İlk faizsiz kaimenin çıkarılması
1850	Muallim Naci’nin doğumu

Osmanlı Tarihi Kronolojisi

admin — Tue, 26 Jan 2010 14:05:42 +0000

OSMANLI TARIHI KRONOLOJISI

Bölüm 1

1299-1924

1299-1300

Osmanlı tarihinin başlaması

1299

İlk müzik olayı (Selçuklu sultanınca Osman Bey’e Beylik alameti olarak gönderilen tabl-u alem (davul ve sancak)

1302

Osman Gazi’nin Koyunhisarı Zaferi

1302

III. Alaeddin Keykubad’ın ölümü

1312

Mevlevilik tarikatını kuran Sultan Veled’in ölümü

1317

Gülşehri’nin, kendisinden sonraki tercümelere öncülük eden Mantıku’t-tayr’ı Ferideddin el-Attar’ın aynı adlı eserini tercüme etmesi

1320

Türk edebiyatında bilinen ilk divana sahip Yunus Emre’nin ölümü

1324

Orhan Gazi’nin tahta geçişi

1326

Bursa’nın fethi

1330

Aşık Paşa’nın Garib-name’yi telif tarihi

1331

İznik’in fethi

1331

İlk Osmanlı medresesinin İznik’te Orhan Gazi tarafından kurulması

1334

Karesi Beyliği’nin ilhakı

1337

Kocaeli bölgesinin alınışı

1346

Orhan Gazi’nin Kantakuzenos’un kızı ile evliliği ve Bizans ile ittifakı

1349-1352

Bizans’a yardım için Süleyman Paşa’nın Rumeli’ye geçişi ve Çimpi Kalesinin üs olarak alınışı

1350

Davud B. Mahmud el-Kayseri’nin ölümü

1352

Osmanlılar’ın Cenevizliler’e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri

1354

Gelibolu’nun fethi

1361

İlk müzikli spor gösterisi (Edirne Kırkpınar yağlı güreşleri)

1362

Orhan Gazi’nin vefatı ve I. Murat’ın tahta çıkışı

1362

Kadıaskerliğin teşkili

1363

Pençik Kanununun çıkışı

1366

Gelibolu’nun elden çıkışı

1371

Çirmen Zaferi

1376

Bulgar Krallığı’nın Osmanlı hakimiyetini kabulü

1377

Gelibolu’nun Osmanlılar’a iadesi

1385-1386

Niş ve Sofya’nın alınışı

1388

Ploşnik bozgunu ve Balkan ittifakının teşekkülü

1389

I. Kosova Zaferi

1389

I. Murat’ın şehadeti, Yıldırım Bayezid’in tahta cülusu

1390

Aydın-Saruhan-Germiyan-Menteşe beyliklerinin ilhakı

1390

Karaman Seferi, Konya’nın muhasarası

1390

Gelibolu tersanesi’nin inşası

1391

İstanbul’un ilk muhasarası

1393

Mahkeme Rüsumunun ilk ihdası

1396

Niğbolu Zaferi

1397-1398

Akçay Zaferi ve Karaman ülkesinin Osmanlı hakimiyetini kabulü

1398

Kadı Burhaneddin’in ölümü.

1398

Karadeniz beyliklerinin ilhakı

1400

İlk musiki nazariyatı eseri (Kırşehirli Yusuf B. Nizameddin’in Kitabu’l Edvar’ı)

1400

Bursa’da I. Bayezid tarafından Ulu Cami’nin yaptırılması; İlk Osmanlı Darü’ş-şifa’sının Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmesi

1402

Ankara bozgunu ve Yıldırım Bayezid’in esareti

1402-1413

Fetret Devri, iç karışıklıklar

1409

Süleyman Çelebi tarafından Türk Edebiyatı’nda ilk mevlid örneği olan Vesiletü’n-Necat adlı eserin yazılışı; İlk besteli dini eser (Süleyman Çelebi’nin Mevlid’i)

1411

Çelebi Mehmed’in tahta çıkışı

1413

I. Mehmed’in duruma hakim olup devleti yeniden kuruşu

1413

(Celaleddin Hızır) Hacı Paşa’nın ölümü

1416

Osmanlı-Venedik Deniz Muhaberesi ve Sulhü, Şeyh Bedreddin isyanı

1416

Macar Seferi

1417

Avlonya’nın fethi

1418

Makam teriminin ilk kullanılışı (A. Meragi’nin Makasıdu’l-elhan’ında)

1418-1420

Samsun bölgesinin zaptı

1419-1424

Bursa’da Hacı İvaz’a I. Mehmed tarafından Yeşil Külliye’nin yaptırılması

1421

Çelebi Mehmed’in ölümü ve II. Murad’ın cülusu

1421-1451

İlk resmi musiki çevresi (II. Murad Sarayı)

1422

Mustafa Çelebi’nin (Düzme) bertarafı

1425

Molla Fenarı’nın ilk Şeyhülislam olarak tayini

1425-1426

İzmir Beyi Cüneyd’in idamı

1425-1426

Teke Beyliği’nin intikali

1427-1428

Germiyan Beyliği’nin intikali

1429

Manyasoğlu Murad tarafından Türk edebiyatında Seyf Serayi’den sonra Anadolu Türk edebiyatı sahasında ilk Gülistan tercümesinin yapılışı

1429

Şeyh Hamdullah’ın Amasya’da doğuşu

1430

İlk iki Türkçe musiki kitabı (Hızır B. Abdullah’ın Edvar’ı ve Bedr-ı Dilşad’ın Muradname’sindeki musiki bölümü)

1430

Selanik’in fethi

1430-1431

Şemsüddin Muhammed B. Hamza el-Fenari’nin ölümü

1431-1432

Kadızade, Salahaddin Musa b. el-Kadi Mahmud el-Bursavi el-Rumi’nin ölümü

1432

Fatih Sultan Mehmed’in doğumu

1434

Edirne’de II. Murad tarafından Muradiye Camii’nin yaptırılması

1436

Muiniddin B. Mustafa tarafından II. Murad’ın isteğiyle ilk Mesnevi tercümesi olan Mesnevi-i Muradiyye adlı eserin yazılışı

1437

Ömer bin Mezid tarafından ilk nazire mecmuasının derlenişi

1439

Semendire’nin alınışı

1440

Osmanlı musiki çalgıları üzerine ilk notlar (Ahmedoğlu Şükrullah)

1440

Başarısız Belgrad kuşatması

1444

Segedin Sulhü

1444

II. Murat’ın tahttan çekilişi, II. Mehmed’in cülusu ve Varna zaferi

1445

II. Mehmed’in tahttan çekilişi ve II. Murad’ın ikinci defa cülusu

1447

Edirne’de II. Murad tarafından Üç Şerefeli Camii’nin yaptırılması

1448

II. Kosova Zaferi

1451

II. Murad’ın ölümü ve II. Mehmed’in ikinci defa cülusu

1451-1512

Geçiş devri. Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devri

1453

İstanbul’un fethi

1453

Ayasofya’nın camiye çevrilmesi

1454

İlk Devlet Musiki Okulu (Enderun’un müzik bölümü)

1458-1460

Mora’nın ele geçirilişi

1461

Trabzon Rum İmparatorluğu’nun sonu

1461

Candaroğulları’nın ilhakı

1463

Osmanlı-Venedik Savaşı’nın başlaması

1463-1470

İstanbul’da Fatih Külliyesi’nin inşaası

1466

II. Mehmed’in Arnavut seferi

1468

Karamanoğulları’nın sonu

1468

II. Mehmed tarafından İstanbul’da Topkapı Sarayı’nın tesisi

1469

Ahmed Karahisarı’nın Afyonkarahisar’da doğuşu

1470

Eğriboz’un alınışı

1471

Fatih Külliyesinin açılışı

1472

Topkapı Sarayının inşası

1473

Otlukbeli Zaferi : Osmanlı Akkoyunlu mücadelesi

1474

Ali Kuşçu’nun ölümü

1475

Kırım’ın Osmanlı tabiiyetine girişi

1476

Boğdan seferi ve zaferi

1478

Fatih tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi

1478

Şerafeddin Sabuncuoğlu’nun ölümü

1479

Osmanlı-Venedik Sulhü ile Fatih’in Venedikliler’e Trabzon ve Kefe’de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi

1480

Otranto’ya çıkış ve başarısız Rodos kuşatması

1480

Kadıaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması

1481

II. Mehmed’in vefatı ve II. Bayezid’in tahta çıkışı

1481

100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi

1481

Şeyh Hamdullah’ın İstanbul’a gelişi

1482

Cem Sultan’ın mağlubiyeti, Rodos’a ilticası

1483

Morova Seferi ve Hersek’in ilhakı

1484

Boğdan Seferi

1484

Kili ve Akkirman’ın fethi

1484-1488

Edirne’de Hayreddin’in II. Bayezid’in Külliyesi’ni inşası

1485

Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması

1485

Şeyh Hamdullah’ın aklam-ı sitte’de kendi üslubunu buluşu

1486

Musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (Edirne, II. Bayezid Külliyesi Şifahanesi)

1488

Hocazade, Muslihiddin Mustafa B. Yusuf B. Salih el-Bursavi’nin ölümü

1488

Sultan II. Bayezid tarafından Edirne’de Bayezid Darü’ş-şifası’nın yapımı

1489

Memlüklere karşı toprak kaybı

1491

Osmanlı-Memlük Barışı

1492

Macar Seferi

1492

İspanya’dan çıkarılan Yahudiler’in de Osmanlı Devleti’nin himayesine girmesi

1494

Nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili

1494

Çin bulutu motifinin tezhib’de ilk kullanılışı

1495

Macarlarla mütareke, Cem Sultan’ın ölümü, Şehzade Süleyman’ın doğumu

1497

İlk Rus elçisinin İstanbul’a gelişi

1498

Lehistan Seferleri

1499

Venedik Harbi

1499

İnebahtı’nın alınışı

1499

Preveze baskını

15??

İlk mevlevi ayinleri (Pençgah, Dügah ve Hüseyni makamlarında üç beste-i kadim)

1500

Modon, Navarin ve Koron’un alınışı

1500-1505

İstanbul’da Yakub Şah B. Sultan Şah’ın II. Bayezid’in Külliyesi’ni inşası

1502

Venedikle sulh

1503

Anadolu sahasında ilk hamse sahibi Akşemseddinzade Hamdullah Hamdi’nin ölümü

1505

Bayezid Külliyesi’nin açılışı

1509

İstanbul’da kıyamet-ı suğra (küçük kıyamet) zelzelesi

1511

Şahkulu Baba Tekeli isyanı, Şehzade Selim Hareketi

1512

II. Bayezid’in tahttan çekilişi, I. Selim’in cülusu

1512

Anadolu Türk edebiyatında ilk Şehrengiz örneğini yazan Mesihi’nin ölümü; Selim döneminden I. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.

1514

Çaldıran Zaferi, Tebriz’e giriş

1514

Şahkulu’nun Yavuz Sultan Selim’in Tebriz’i işgaliyle Amasya’ya sürgün gönderilişi

1514

Çaldıran Zaferi, Tebriz’e giriş

1516

Mısır Seferi ve Mercidabık Zaferi

1517

Ridaniye Zaferi ve Kahire’ye giriş

1517

Haremeyn’in himaye altına alınması

1517

Haliç’te tersane yapımının tamamlanması

1517

Piri Reis’in Mısır’da Sultan Selim’e ilk dünya haritasını sunması

1519

Celali isyanı

1519

Cezayir’in iltihakı

1520

I. Selim’in vefatı, I. Süleyman’ın cülusu

1520

Şeyh Hamdullah’ın İstanbul’da vefatı; Şahkulu’nun İstabul’a gelip Ehl-i Hiref teşkilatına girişi; Hattat Şeyh Hamdullah’ın vefatı

1520-1550

Şahkulu’nun nakkaşhanede faaliyet göstermesi

1521

Belgrad’ın fethi

1521

Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye adındaki eserini hazırlaması

1522

Kanuni Sultan Süleyman’ın validesi, Yavuz Sultan Selim’in eşi Ayşe Hafsa Sultan tarafından Manisa’da bimaristan inşa edilmesi

1522

Rodos adasının ilhakı

1524

Mısır’da Hain Ahmed Paşa isyanı

1524

Ahi Çelebi, Ahmed (Mehmed) Çelebi B. Kemal el-Tebrizi’nin ölümü

1525

Yeniçeri isyanı

1525

İlk Fransız elçisi İstanbul’da

1525

Şeyhülislam Zembili Ali Efendi’nin ölümü

1525

Mirim Çelebi, Mahmud B. Muhammed B. Muhammed B. Musa Kadızade’nin ölümü

1526

Mohaç Zaferi

1526

Ahmed Karahisari’nin İstanbul’da vefatı

1527

Bosna’nın fethi’nin tamamlanması

1528

Piri Reis’in Kanuni Sultan Süleyman’a ikinci dünya haritasını takdim etmesi

1528

Nizameddin Abdülali B. Muhammed B. Hüseyin el-Bircendi’nin ölümü

1529

Viyana kuşatması, Budin’in istirdadı, Barbaros’un Marsilya’ya çıkması

1530-1540

Divan-ı Selimi’nin yazılması

1530-1560

Nasuh’un tarihçi, hattat ve ressam olarak faaliyet göstermesi

1530-1588

Sinan’ın imparatorluğun baş mimarı olarak faaliyet göstermesi

1532

Alaman Seferi

1533-1534

Barbaros’un Osmanlı hizmetine girişi ve Cezayir beylerbeyliğine tayini

1534

Irakeyn seferinin açılışı, Tebriz’e ikinci defa giriş ve Bağdat’ın alınışı

1534

Şeyhülislam İbn-i Kemal’in ölümü

1536

Fransızlara kendi bayrakları ile Osmanlı limanlarında ticaret hakkı veren ahidname verilmesi

1536

Veziriazam İbrahim Paşa’nın idamı

1537

Körsof – Avlonya seferi

1538

Preveze Zaferi

1538

Hadım Süleyman Paşa’nın Hint Seferi

1540

Venedik ahidnamesindeki Karadeniz’de ticaret imtiyazının kaldırılması

1540-1560

Kara Memi’nin nakkaşhanede faaliyet göstermesi

1541

Budin’in kati olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması

1543

Estergon’un ve İstolni Belgrad’ın fethi

1543

Batı musikisiyle ilk resmi temas (I. François’nın Kanuni’ye gönderdiği saray orkestrası)

1547

Osmanlı-Habsburg Sulhü

1547

Avusturyalılar’a Osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması

1547

San’a'nın fethi

1548

İkinci İran seferi

1550

Süleymaniye Külliyesi’nin inşaası

1551

Trablusgarb’ın fethi

1552

Piri Reis’in Portekizlilere karşı seferi

1553

Piri Reis’in ölümü

1553-1554

Turgud Reis’in Akdeniz seferi

1553-1554

Nahcıvan Seferi

1555

İlk Osmanlı-İran antlaşması : Amasya Müsalahası

1556

Şankulu’nun vefatı; Kara Memi’nin saray nakkaşhanesine Sernakkaş oluşu; Hattat Ahmed Karahisari’nin vefatı

1557

Dokuzuncu Akdeniz seferi, Fas’ın fethi

1557

Süleymaniye külliyesinin açılışı

1558

Şakayık-ı Nu’maniye telifi

1558

Arifi’nin Süleyman-name’sinin tamamlanması

1559

Şehzade Bayezid ile Selim’in Konya Savaşı ve Bayezid’in yenilerek İran’a sığınması

1560

Cerbe’nin alınışı

1560-1600

Osman’ın Nakkaşhanede faaliyet göstermesi

1561

Taşköprüzade’nin ölümü

1562

Osmanlı-Habsburg Sulhü

1563

Seydi Ali Reis, Ali B. Hüseyin el-Katibi’nin ölümü

1565

Başarısız Malta kuşatması

1565

100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi

1566

Kanuni Sultan Süleyman’ın son seferi : Sigetvar ve Sultanın vefatı, II. Selim’in cülusu

1567

Yemen isyanı

1568

Davud el-Antaki’nin Tezkire adlı eserini telif etmesi

1569

Astarhan seferi

1569

Kaptan Kurdıoğlu Hızır Beyin Sumatra seferi

1569-1595

Lokman’ın şehnameci olarak vazife görmesi

1571

Kıbrıs fethinin ikmali

1571

İnebahtı hezimeti

1571

Mustafa B. Ali el-Muvakkit’in ölümü; Takiyyüddin’in müneccimbaşılığa tayin edilmesi

1574

Buğday Zaferi

1574

Tunus’un fethi

1574

Selimiye’nin açılışı

1574

II. Selim’in vefatı ve III. Murad’ın cülusu

1575

Münşeat’üs-Selatın’in III. Murad’a takdimi

1575

Edirne’de Sinan eliyle II. Selim için Selimiye Camii’nin inşası

1577

Takiyüddin’in gözlemlerine 1577′de de kısmen tamamlanan Daru’r-Rasadü’l-Cedid’de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi

1578

Osmanlı-İran Savaşı’nın başlaması

1578

Fas’ta el-Kasrü’l-kebir Zaferi

1578

Kafkaslarda hareket

1580

İlk İngiliz ahidnamesinin verilişi

22 Ocak 1580

İstanbul Rasadhanesi’nin yıktırılması

18 Kasım 1583

Cizvitlerin Galata’daki Saint Benoit Kilisesi’ne yerleşerek burada St. Benoit mektebini açmaları

1583

Meşale Zaferi

1584-1588

Lokman’ın iki ciltlik Hüner-name’sinin tamamlanması

1585

Tebriz’in alınışı

1585

Takiyüddin el-Rasıd’ın ölümü

1586

İlk Sikke tashihi

1587

Gürcistan harekatı

1588

Gence seferi

1588

Resm-i tashih-i sikke konulması

1588-1606

Bosnalı Mehmed’in saraydaki kuyumcuların (zergeran bölüğünün) başı olarak vazife görmesi

1589

İkinci sikke tashihi

1590

Osmanlı-İran Antlaşması

1590

Yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine “zarar-ı kassabiye” adıyla %1 oranında ilave yapılması

1593

Osmanlı-Habsburg Savaşları

1595

Estergon’un düşüşü

1595

III.Murad’ın vefatı, III. Mehmed’in cülusu

1596

Eğri Kalesi’nin alınışı ve Haçova Zaferi

1598-1663

Davud ve Mehmed Ağalar tarafından İstanbul’da valide sultanlar için Yeni Camii’nin inşası

1599

Osmanlı sarayında ilk Batı müziği aleti (Elizabeth I.’in IV. Mehmed’e gönderdiği org); Davud el-Antaki’nin ölümü

Osmanlı Devleti Tarihi

admin — Tue, 26 Jan 2010 13:42:03 +0000

OSMANLI DEVLETI TARIHI

Osmanlı İmparatorluğu

Bazi tarihçilere göre Osmanli Devletinin kurucusu Osman Bey’in babasi Ertugrul Gazi, Onun babasi Gündüz Alp (Veya Süleyman Sah) Onun babasi Kaya Alp, Onun babasi Gündüz Alp’tir. Bu soylu aile Oguz Türklerinin 24 boyunun en soylusu olan Kayi asiretinin reisi olarak bulunuyordu. Osman Bey’in babasi Ertugrul Gazi, Selçuklu Sultani Sultan Alâaddin tarafindan Bizans sinirina bir uç beyi olarak tayin edilmisti. Ertugrul Gazi’ye yurt olarak verilen yer bugünkü Bursa, Kütahya ve Bilecik vilâyetlerinin sinirlarinin birlestigi yerdir. Sonradan Sögüt kasabasi Bizans’tan alinarak merkez yapilmistir. Selçuklu Devletinde Uç Beyliklerinin vazifesi devletin sinirini korumak ve Hiristiyanlara karsi cihat etmekti.Ertugrul Bey 1281 senesinde vefat etti. Yerine çok üstün kabiliyetlerinden dolayi ailenin en küçük oglu olmasina ragmen ittifakla Osman Bey seçildi ve Uç Beyi oldu.Osman Bey üstün siyaset ve savas kabiliyeti ile komsulari bulunan Bizans tekfurlari ile zaman zaman dostluk kurdu, bazan da savasti. Kisa zamanda Bizans’tan hüyük topraklar elde etti.Bursa ve Iznik fetholundu. Yarhisar ve Karacahisar tekfurlari ile birlik kurdu. Bunun üzerine Osman Bey, Iznik üstüne yürüdü. 1288 de Karacahisar’i ele geçirdi. Kalenin kilisesi camiye çevrilerek Osman Bey adina hutbe okundu ve kadi tayini yapildi. Osman Bey, Bilecik ve Yarhisar kalelerini aldi. (1299) Yarhisar tekfurunun kizi Nilüfer’le oglu Orhan Bey’i evlendirdi. Birinci Murad ile Süleyman Pasa bu evlilikten dünyaya geldiler Osman Bey 1299′da bagimsizligini ilân etti. Gazilere timarlar verdi. Kalelere subasi, dizdar ve kadi tayin etti.1301′de Yenisehir ile Yundhisar’i aldi ve Yenisehir’i merkez yapti.Bundan sonra Yenisehir çevresindeki köy ve kasabalari alan Osman Bey, 1303′de Iznik’i kusatti. Bursa tekfurunun topladigi birligi dagitti.Sonra da bu Sehri aldi. (1326) Osman Bey, Bursa’nin fethinden sonra ayni senede vefat etti.Osman Bey’den sonra yerine oglu Orhan Bey geçti. Orhan Bey de fetihlere devam etti. Bizanslilardan Iznik ve Izmit’i aldi. Iznik kusatmasi sirasinda kalenin yardimina gelen Bizans ordusu yenildi ve Karesi Beyligi, Osmanlilarin eline geçti. Bizans Imparatoru olmak isteyen Kantakuzenos’a yardim gönderildi. Sonra sirasiyle Çimbi Kalesi, Gelibolu, Bolayir, Malkara, Çorlu ve Tekirdag ele geçirildi. Ankara ahilerden alindi.Osmanli Devletinde para ilk defa bu devirde basildi.Orhan Gazi 1362′de ölünce yerine oglu I. Murad geçti. Ankara ahileri’ Sehire hâkim oldular. I. Murad hemen Ankara üzerine yürüdü ve sehri geri aldi. (1363) Sonra Çorlu ve Lüleburgaz’i ele geçirdi. Kumandanlarindan Evranos Bey ve Haci Ilbeyi de Malkara, Kesan, Ipsala, Dedeagaç ve Dimatoka’yi Osmanli topraklarina kattilar. Lala Sahin Pasa da Edirne’yi aldi. Filibe ve Gümülcine de Osmanlilarin eline geçti. Bunun üzerine Haçlilar Edirne’ye yürüdüler. Fakat Haci Ilbeyi Haçlilari perisan etti.Sonra Kizilagaç, Yanbolu, Ihtiman, Samokov, Aydos, Karnabat, Sozapol ve Hayrabolu alindi. Bulgar Krali, Osmanli himayesine girdi. Kizkardesi Prenses Marya’yi I. Murad’a verdi.Çirmen’de Sirplar yenilgiye ugratilinca (1371), Sirp despotu Osmanlilara baglandi ve yilda 50 okka gümüsle, savaslarda yardimci asker vermeyi kabul etti. (1381) I. Murad, sonra Bursa’ya döndü. Oglu Bayezid’i,Süleyman Sah’in kiziyla evlendirdi. Kütahya, Tavsanli, Simav ve Emet gelinin çeyizi olarak Osmanlilara verildi. Aksehir, Yalvaç, Yenisehir, Karaagaç ve Egridir Hamidoglu Hüseyin Bey’den satin alindi. 1385′de Timurtas Pasa, Istip, Manastir ve Ohri’yi ele geçirdi. Bulgaristan’da Sofya ve Nis Osmanli hakimiyetine geçti. Sirp Krali ve Bosna Krali, Hirvat ve Arnavut Prensleri, Osmanlilara karsi birlesti ve 30.000 kisilik bir kuvvetle, Timurtas Pasa’yi Plosnik’te yendiler.Bundan yararlanmak isteyen Avrupa’lilar, Haçli Birligi kurdular.I. Murad, daha Haçlilar birlesmeden Ali Pasa ile Bulgar Kralini ve Dobruca Prensinin kuvvetlerini yenerek onlarin Haçlilarla birlesmesini önledi. (1388) Sonra I. Murad Rumeli’ye geçti ve iki ordu Kosova’da karsilasti. Haçlilar yenildi. Savastan sonra I. Murad bir Sirpli tarafindan sehid edildi. (1389) Yerine oglu Bayezid geçti.I. Murad’in ölümünden faydalanmak isteyen Anadolu’da Aydinogullari, Saruhanogullari, Germiyanogullari, Menteseogullari, Hamidogullari Beylikleri, Osmanlilara savas açtilar. 1389′da Yildirim Bayezid,onlarin Anadolu’daki hâkimiyetlerine son verdi. Bir sene sonra da Karamanlilar’la, Beysehir’i Osmanlilara birakmak sartiyle baris yapildi. Yildirim Bayezid, 1396′da Istanbul’u kusatti. Bu kusatma yeni bir Haçli seferine sebep oldu. Nigbolu’da savas Haçlilarin yenilgisiyle sonuçlandi.Sonra Istanbul kusatmasina devam edildi. Anadolu Hisari yapildi. Istanbul kusatmasm vezir Ali Pasa’ya birakan Yildirim, Anadolu’ya geçerek,Konya’yi Osmanli topraklarina katti. Kadi Burhaneddin’in ülkesi ve Malatya ele geçirildi.Yildirirn Bayezid, Anadolu’da bulundugu sirada “Boucicant” kumandasinda bir donanma Istanbul’a yardima geldi. Istanbul’u Türklerin kusatmasindan kurtardi ve sehir yakinindaki kaleleri geri aldi. Yildirim Bayezid buna çok üzüldü. 1400′de Istanbul’u yeniden kusatti. Bu defa da Timur’un Anadolu’ya girmesi kusatmayi kaldirmasina sebep oldu. Anadolu’ya giren Timur, Sivas’i alarak yagmaladi. Oradan Dogu Anadolu ve Suriye’ye döndü. Yildirim ordusunu topladi ve 1402′de Timur ile Ankara’da karsilasti. Savas Bayezid’in yenilmesi ve esir olmasi ile sonuçlandi. 1403′de Yildirim Bayezid öldü. Onun ölümünden sonra, ogullarindan Süleyman Rumeli’de, Isa Çelebi Balikesir’de. Mehmed Çelebi Amasya’da ve Musa Çelebi Bursa’da padisahlik ilân ettiler. Sonunda Çelebi Mehmed tek hâkim durumuna girdi. Fakat 1421′de vefati üzerine yerine oglu Il. Murad geçti. Kardesi Mustafa’nin isyanini bastirdi. Bizans’i kusatti. Venediklilerle savasti. Egriboz’a ve Mora’ya akinlar yapildi. 1430′da Selânik, Venediklilerden alindi. Eflak ve Sirbistan yeniden Osmanli Devletine baglandi. (1437) Hamidili, Tasili, Konya, Beysehir alindi. Il Murad tahti oglu Mehmed’e birakti. Bu ise Haçlilarin yeni saldirilarina sebep oldu. Il. Murad, Osmanli ordusunun bayna tekrar geçerek Haçlilari Varna’da yendi ve yeniden padisah oldu. 1448′de bir Haçli ordusunu da Kosova’da yendi. Il Murad buradan Arnavutluk’a bir sefer yapti. Akçahisar kusatildi, fakat alinamadi.1451′de Il. Murad ölünce yerine oglu Mehmed padisah oldu. Il. Mehmed, Rumelihisarn yaptirorak Istanbul’u kusatti. 53 gün süren bir kusatmadan sonra sehri fethetti. (29 Mayis 1453) Sirbistan ve Mora ele geçirildi. Ege’de Limni, Tosoz, Midilli, Imroz ve Egriboz Osmanlilarin eline geçti. Fatih Sultan Mehmed sonra 1461′de Trabzon Rum Imparatorlugu’na son verdi. Kirim’daki Ceneviz Kolonileri ele geçirildi. Kirim Osmanli Devletine baglandi. 1473′de Akkoyunlular’a karsi sefere çikildi. Fatih Sultan Mehmed Otlukbeli’nde Akkoyunlu hükümdari Uzun Hasan’i kesin olarak yendi. Firat Nehrine kadar bütün Anadolu, Osmanlilarin eline geçti. 1474′de Karaman Beyligi’ne son verildi. 1480′de Gedik Ahmed Pasa, Italya’nin fethi için çikti. Otranto Kalesi’ni ele geçirdi. Fatih’in ölümü üzerine Italya’nin fethi mümkün olmadi. Fatih 1481′de Misir seferine çikti. Fakat Gebze’de öldü. Yerine oglu Bayezid geçti. Cem Sultan Bayezid ile mücadele etti. Gem Sultan Rodos sövalyelerine, oradan da Papa’ya sigindi.Napoli’de 1595′de öldü. Cem Avrupa’da bulundugu sirada, Bayezid önemli seferlere girismekten çekindi. Bayezid zamaninda Hersek ve Bogdan Osmanli hâkimiyetine girdi.Memlüklar’la Çukurova’da 1485′de baslayan savaslar alti sene sürdü. Savaslar Tunus hükümdarinin araciligi ile sona erdi. Çukurova’da Osmanlilarin eline geçirdigi yerler, Mekke ve Medine vakfi oldugundan,Misirlilara geri verildi. Mora’da Inebahti, Modon, Koron ile Adriya kiyilarindaki Draç Limani ele geçirildi. Sah Ismail, sii mezhebiyle iliskisi dolayisiyle, Sah Kulu isminde bir kimse vasitasiyla, Anadolu’da isyan kartti. Asiler, Hadim Ali Pasa kumandasindaki orduya yenildiler. Bayezid’in son zamanlarinda ogullari arasinda saltanat mücadelesi basladi.Yeniçeriler, kahramanligina ve cesaretine hayran olduklari Yavuz Selim’in tarafm tuttular. 1512′de Bayezid, tahti Selim’e birakmak zorunda kaldi.Yavuz, Anadolu’da büyük bir nüfuz sahibi olan sii’lere karsi harekete geçti. Devlete isyan eden 40.000 kisiyi öldürttü. Sonra da Sah Ismail’e savas açti. Çaldiran’da yapilan savasta, Sah Ismail yenildi. Dogu Anadolu Osmanlilarin eline geçti. Sonra Dulkadirogullari’mn ülkesi ile Maras ve Elbistan fethedildi. Memlüklar önce Merci Dabik’da (1516),sonra da Ridaniye’de (1517) yenildiler. Suriye, Misir ve Hicaz Osmanli idaresine geçti. Yavuz Sultan Selim yeni sefer için Edirne’ye giderken Çorlu’da öldü. (1520) Yerine oglu Süleyman hükümdar oldu.Misir’da “Canberdi lsyani” bastirildi. Belgrad ve Rodos Osmanli topraklarina katildi. lohac;’ta yapilan savasta Macar ordusu yenildi. Macaristan Osmanli Devleti’ne bagli bir krallik haline getirildi. 1529′da Viyana kusatildi. Fakat sehir alinamadi. Osmanli ordusunun çekilmesinden sonra, Avusturya’lilarin Budin’i tekrar almaya tesebbüs etmeleri üzerine Kanuni 1532′de Alman Seferine çikti. Avusturya topraklari yagmalandi. Avusturya’lilar ile 1533′te baris yapildi. Sadrazam Ibrahim Pasa Iran’a gönderildi. Sonra kendisi de hareket etti.Tebriz ve Bagdat alindi. Bundan sonra Akdeniz seferleri basladi. Venedik’e savas açildi. Kanuni karadan, Barbaros Hayreddin ise denizden hareket etti. 1537′de Korfu Adasi kusatildi, fakat alinamadan geri dönüldü. Bir yil sonra da Barbaros Preveze’de, Hiristiyan donanmasini yenerek Osmanli Imparatorlugu’nun Akdeniz hâkimiyetini sagladi. Bu sirada Misir Valisi Hadim Süleyman Pasa, Hint Okyanusu’nda Portekizlilerle savasti. 1540 yilinda Macaristan bir Türk eyaleti haline getirildi. 1543′te Barbaros Hayreddin Pasa, Fransa Krali I. François’e yardim etmekle görevlendirildi. Barbaros, Osmanli donanmasina katilan Fransiz donanmasiyla birlikte, Nis’i bombardiman etti. Bu arada Kanuni de Estergon Kalesi’ni aldi. Ertesi sene de Iran üzerine hareket edildi. Sah Tahmasp, padisahin karsisina çikmaya cesaret edemedigi için, birçok kale alindi.1552′de Sah Tahmasp yeniden saldirdi. Osmanli ordusu, Nahçivan’a kadar ilerledi. Sonra geri dönüldü. Sâhin elçisi gelerek baris yapilmasini istedi. Azerbeycan, Dogu Anadolu, Irak Osmanlilarda kaldi. Kanuni 1566′da Zigetvar Kalesi’ni almak üzere yola çikti. Kusatma devam ettigi sirada öldü. Ölümünden kisa bir süre sonra da kale alindi. Yerine oglu Selim geçti. Selim zamaninda Kibris ele geçirildi. (1570) Osmanli donanmasinin büyük bir kismi, Inebahti’da Haçlilar tarafindan yok edildi. Il.Selim 1574 yilinda vefat edince, yerine oglu Ill. Murad geçti. Sokullu Mehmed Pasa sadrazamlikta birakildi. Iran’la 12 yil süren savaslar, Osmanlilarin üstünlügü ile sonuçlandi. 1590′da Istanbul Anlasmasi yapildi.Tebriz, Karabag, Gence, Kars, Tiflis, sehrizor, Nihavend, Luristan Osmanli hâkimiyetine geçti.Osmanli – Avusturya savaslari yeniden basladi ve Osmanli Devleti’ne bagli olan Erdel Kraliyla, Eflak ve: Bogdan Voyvodalari da Avusturya Imparatoru Rudolf ile birleserek, Osmanli Devleti’ne isyan ettiler. Bu savaslar sirasinda Ill. Murad öldü. Yerine oglu Mehmed geçti. (1595)1596′da Egri Kalesi alindi. Hâçova’da Avusturya ordusu yenildi. Bundan sonra Kanije Kalesi alindi. 1601′de Avusturya’lilarin kaleyi geri almak için giristikleri saldirilar, Tiryâki Hasan Pasa’nin basarili savunmasi karsisinda bir sonuç vermedi. Sonra Estergon Kalesi alindi. Erdel, Eflâk ve Bogdan tekrar Osmanlilara baglandi. 1606′da Avusturya ile Zitvatorak Anlasmasi yapildi. Egri, Kanije, Oyvar Osmanlilara geçti.Avusturya savasi devam ederken Ill. Mehmed öldü. Yerine

oglu I.Ahmed geçti. 1603′te Osmanlilar Avusturya savaslari ile ugrasirken, Iran Sahi Osmanli topraklarina saldirdi. Iran savaslarinin bu ikinci safha” sina da, Istanbul’da yapilan bir antlasmayla son verildi. Iran’lilar her yil Osmanlilara iki yüz yük ipek vermeyi kabul ettiler. Sah Abbas 200 yük ipegi vermeyince, Iran’a tekrar savas açildi. Bu defa bir basari elde edilemedi. 1618′de yapilan yeni bir antlasma ile savaslara son verildi. Bu arada Anadolu’da Celâli Isyânlari basladi. Devleti Aliyye zayiflamaya yüz tuttu. Askeri basarilar azaldi. Karayamci, Deli Hasan, Tavil Ahmed,Kalenderoglu, Canbuladoglu gibi Celâli reisleri, senelerce merkez idâresine ve kapikulu askerlerine karsi savastilar. Bu isyanlar Kuyucu Murad pasa zamaninda bastirildi. I. Ahmed’den sonra tahta geçen I. Mustafa,hâstaydi. Bu yüzden tahttan indirildi. Yerine Il. Osman pâdisah oldu.Il: Osman zamaninda Lehistan kazaklarinin Osmânli topraklarina saldirmalari yüzünden meydana gelen savasa Il. Osman da katildi. Il. Osman bu savasta yeniçerilerin disiplinsizligini gördü ve onlari ortadan kaldirmaya, yeni bir askeri teskilât kurmaya karar verdi. Yeniçeriler isyan ettiler. 1622′de Il. Osman tahttan indirildi ve öldürüldü. Yerine ikinci defa I. Mustafa getirildi. I. Mustafa kisa bir süre sonra tahttan indirilerek yerine IV. Murad padisah oldu. Iran’la savas yeniden basladi. 1624′de Bagdat Iran’lilar tarafindan ele geçirildi. Anadolu’da Abaza Mehmed Pasa Isyani, Istanbul’da ise Kapikulu Ocaklari’nin isyani çikti. IV. Murad siki bir disiplin kurdu ve kanli temizlik hareketleriyle asayisi yeniden sagladi. Devlet nizamina bir çekidüzen verdikten sonra, birinci Iran seferine Cikti. Revan’i Iran’lilardan geri aldi. Ikinci Iran seferinde de Bagdat’i ele geçirdi. IV. Murad 1640′da ölünce, yerine kardesi Ibrahim geçti.1645′de baslayan Girit Savasinda, Hanya Kalesi alinmakla birlikte adanin büyük bir kismi Venediklilerde kaldi. Venedikliler donanmalariyla Osmanli kiyilarina saldirdilar. Bu arada Sultan Ibrahim tahttan indirildi,yerine oglu IV. Mehmed geçti. Istanbul’da kapikulu ocaklari, Anadolu’da Celâli isyanlari ve Girit’te toprak kayiplari devam .etti. 1656′da Köprülü Mehmed Pasa. sadrâzâm oldu. Köprülü Mehmed Pasa, IV. Murad devrindeki gibi Osmanli Devletine eski kudretini kazandirdi. Istanbul’daki âsiler temizlendi. Venedikliler üstüne yüründü. Venedik donanmasi yenilerek adalar geri alindi. Sonra Osmanli Devletine isyan etmis olan Erdel Krali üstüne bir sefer yapildi. Yanova Kalesi ve daha bazi kaleler alindi. Abaza Hasan Pasa isyani bastirildi. 1661′de Köprülü Mehmed Pasa’nin ölümünden sonra yerine oglu Fazil Ahmed Pasa sadrâzâm oldu. Avusturya’ya savas açildi ve Köprülü Fazil Ahmed Pasa, “Serdâr-i Ekrem”tâyin edildi. Uyvar ele geçirildi. 1664′de Zerinvar Kalesi alindi. Fazil Ahmed Pasa sonra Girit’e hareket etti. Kandiye Kalesi ele geçirildi ( 1669).Bazi küçük kaleler Venediklilerde kalmak sartiyle Girit Adasi Osmanli Devletine geçti. Kazaklara saldiran Lehistan’a karsi bir sefer yapildi.Kamaniçe Kalesi ele geçirildi. Fazil Ahmed Pasa 1676′da öldü ve yerine Kara Mustafa Pasa sadrâzâm oldu. Ruslarin eline geçmis olan Çehrin Kalesi geri alindi.1683′de Avusturyâ’ya savas açildi. Viyana ikinci defa kusatildi. Kirim Haninin ihâneti yüzünden, Viyana’nin yardimina gelen Lehistan Krali Osmanli ordusunu yendi. Avusturya, Venedik ve Lehistan Osmanli Devletine karsi birlesti. Daha sonra bu ittifaka Rusya da katildi. Osmanli Devleti yenildi. 1699′da imzalanan Karlofça Antlasmasiyla Tamyvar disinda kalan bütün Macaristan Avusturya’ya, Mora Venedik’e, Podolya ve Kamaniçe Lehistan’a, Azak Kalesi de lstanbul Anlasmasiyle Rusya’ya biraki1di. (1700)Düzen yeniden bozuldu. Istanbul’da ve Anadolu’da birçok isyan çikti. IV. Mehmed tahttan indirildi. Karlofça ve Istanbul Antlasmalariyla ugranilan kayiplarin giderilmesi için tesebbüse geçildi. Isveç Krali’nin Osmanli topraklarina siginmasi ve yardim istemesi sebebiyle 1710′da Osmanli Devleti, Rusya’ya savas açti. Sadrazam Baltaci Mehmed Pasa mandasindaki Osmanli Ordusu Prut’ta Rus Ordusunu yendi. Savastan sonra yapilan Prut Antlasmasiyle (1711) Istanbul Antlasmasi uyarinca Ruslara verilmis olan yerler geri alindi. Sonra Venedik’e savas açildi.(1714) Karlofça Antlasmasiyla Venedik’e geçmis olan Mora ve öteki ada1ar geri alindi.1716′da Avusturya ile savas basladi ve büyük kayiplar verildi. Avusturya’lilar Tamyvar’i ve Belgrad’i ele geçirdiler. 1718′de Pasarofça Antlasmasiyle savaslara son verildi. Sonra Lâle Devri basladi. (1718 – 1730)Matbaa da bu devirde açildi. 1723′de baslayan Iran savaslarinda, Kafkasya ve Irak’a sinir olan Iran topraklarinda önem!i yerler Osmanli ordusunca ele geçirildi. Savasa 1727′de Hemedan Antlasmasiyle son verildi. Il. Sah Tahmasp tahta geçince, Osmanlilara geçen Hemedan ve Tebriz’i geri aldi. Istanbul’da Patrona Isyani çikti. Ibrahim Pasa öldürüldü. Ill. Ahmed tahttan indirildi. Yeni padisah I. Mahmud zamaninda da savaslara devam edildi. Bu sirada Ruslar Azak kalesini aldilar ve Kirim’i isti1â ettiler. Kirim Sehirlerinden Bahçesaray, Akmescid, Gözleve Ruslar tarafindan tahrip edildi. Avusturya da Osmanli Devletine karsi savas açti. Osmanli kuvvetleri bu savaslar sirasinda, özellikle Avusturya cephesinde düsmana basariyla karsi koydu. 1739′da Belgrad Antasmasiyla, Belgrad ve Semendire tekrar Osmanlilara geçti. Avusturya ile baris yapilmasindan sonra Rusya da baris istedi. Antlasmaya göre; Azak Kalesi yikildi ve her iki devletin tasarrufundan çikti. Rusya’nin Karadeniz ve Azak Denizinde savas ve ticaret gemisi bulundurmayacagi kabuledildi. Fransa’ya büyük imtiyazlar verildi. Bu defa yine Iran gailesi çikti.Iran Sahi Sii’ligin de Kâbe’de, dört sünni mezhep yaninda temsil edilmesi için özel bir yer istedi. Osmanli Devleti bu istegi kabul etmediginden, lran ile yeniden savas basladi. (1742) bu savaslar Osmanli Devletinin kazanmasiyla sonuçlandi. 1768′de Rusya ile yeni bir savas basladi.Osmanli ordulari agir yenilgilere ugradi. Kirim, Eflak, Bogdan Ruslar tarafindan istilâ edildi. Mara Rumlari Osmanli Devleti aleyhine ayaklandi.Cesme’deki Osmanli donanmasi, Rus donanmasi tarafindan yakildi. 1774′de bu savaslar Küçük Kaynarca Antlasmasi i1e son buldu. Bu antlasma geregince; Kirim Osmanli Devletinden ayriliyor, Aksu irmagi iki devlet arasinda sinir oluyor, Kafkasya’da bir kisim toprak Ruslara birakiliyordu. Bu senelerde yine Akka’da ve Arabistan’da isyanlar çikti.1783′de Ruslar Kirim’i tamamen aldilar. Bu arada Osmanli Devletinde askeri istilah1ara girisildi. Mühendishanei Bahri Hümayun açildi. 1787′de Kirim’in yeniden alinmasi için Rusya’ya savas açildi. Avusturya da hemen Rusya’ya yardima kostu. Osmanli ordulari iki cephede savasmak zorunda kaldi. Avusturya’ya karsi basarili sonuçlar alindi. Fakat Rusya karsisinda savaslar basarisizlikla sonuçlandi. Fransiz devrimi ve Osman1i Prusya Ant1asmasi, Avusturya’yi savasi durdurmak zorunda birakti. Avusturya ile Zistovi Antlasmasi imzalandi.Antlasma geregince Avusturya Osmanlilardan aldigi topraklari geri verdi. 1792′de Osmanli Rus savasi Yas Antlasmasi ile sona erdi. Özi Rusya’ya birakildi. Rusya da savaslar sirasinda isgal etmis oldugu kale ve sehirleri geri verdi.Osmanli Devleti Kirim’i alma isteginden vazgeçti.Bu savaslar devam ederken, Osmanli tahtina Ill. Selim geçti. Selim sehzadeliginde ve padisahligi dönemindeki iki büyük savasta, Osmanli ordularinin Avrupa devletlerinin ordularina göre geri kaldigini gördü. Yeniçeri Ocagindan ayri, “Nizam-i Cedid” adinda yeni bir ordu kurdu. Yeniçeri Ocagi, Topçu ocagi, Humbaraci ocagi ve Timarli Sipahiler ile donanma yeniden düzenlendi. Londra, Paris, Viyana, Berlin gibi Avrupa’nin büyük baskentlerinde devamli elçilikler kuruldu. 1789′da Misir Fransa’nin saldirisina ugradi. Misir kolaylikla Fransizlar tarafindan isgal edildi. Bu isgal karsisinda Osmanli Devleti önce Rusya, sonra da Ingiltere ile, Fransa’ya karsi anlasti. Fransizlar tarafindan isgal edilmis olan adalar geri alindi.1799′da Napolyon, Suriye’yi almak için Akka Kalesini kusatti. Fakat yenilerek Misir’a geri çekildi. Bundan sonra da Osmanli Ingiliz kuvvetlerine karsi koyamadi ve Misir’i bosaltti. 1806′da Ruslar Eflak – Bogdan’a saldirdilar. Ingiltere Osmanli Devletini Rusya ile barisa zorlamak için, donanmasi Çanakkale Bogazindan geçirerek Istanbul önlerine gönderdi.Fakat bu tehdit, bir sonuç vermedi. Ingiliz donanmasi geri çekilmek zorunda kaldi. Ingilizler Misir’a çikarma yapti. Rus donanmasi da Bozca ada’yi ele geçirdi. Bu sirada Istanbul’da Kabakçi Isyani çikti. Ill. Selim tahttan indirildi ve öldürüldü. Yerine IV. Mustafa geçti. Fakat Alemdar Mustafa, IV. Mustafa’yi tahttan indirerek, yerine Il. Mahmud’u geçirdi.Kendisi de sadrazam oldu. Yeni bir ordu kuruldu ve adina “Sekban-i Cedid” denildi. Yeniçeriler Babiâli’yi basarak, Alemdar Mustafa’yi öldürdüler. (1808) Âsiler bu arada Il. Mahmud’u tahttan indirerek yerine IV. Mustafa’yi padisah yapmak istediler. Fakat Il. Mahmud kardesi IV. Mustafa’yi öldürttü. Sekban-i Cedid de kaldirildi. Bu sirada Osmanli Rus savasi devam ediyordu. Rusçuk, Yergögü ve Nigbolu’yu alan Ruslar Lofça’ya girdiler. Savasa 1812′de Bükres Antlasmasi ile son verildi. Prut irmagi iki devlet arasinda sinir kabul edildi. Anadolu siniri da degismedi. Eflak Bogdan Osmanli Devletine geri verildi. Mora Rumlari ayaklandi. Bütün Mora âsilerin eline geçti. Mora ve Girit valilikleri Mehmed Ali Pasa’ya verildi. Mora’da. âsilerin eline geçmis olan sehir ve kasabalar geri alindi.Buna Ingiltere, Rusya ve Fransa tepki gösterdi. 1827′de bu üç devlet Navarin’de Osmanli – Misir donanmasini yakti. Rusya da savas ilân etti.Ruslar Eflak ve Bogdan’i aldi. Kalas, Ibrail, Isakçi, Tolçi, Maçin ve Silistre Kalelerini ele geçirdiler ve Edirne’ye kadar ilerlediler. Dogu Anadolu’da da Erzurum’a kadar geldiler. 1829′da Edirne Antlasmasi yapildi.Dogu Anadolu’da Anapa, Poti, Ahiska Ruslara birakildi. Rumeli’nde isgal edilen yerler Osmanlilara geri verildi. 1830′da Osmanli Devleti, bagimsiz bir Yunan Devleti’nin kurulmasini da kabul etti. Cezayir Fransa tarafindan isgal edildi. Misir Valisi Mehmed Ali Pasa da isyan etti. Misir ordusu Kütahya’ya kadar ilerledi. Mehmed Ali Pasa’ya karsi Il. Mahmud Rusya’dan yardim istedi. 1833′de Kütahya barisi yapildi. Buna göre : Suriye Valiligi Mehmed Ali Pasa’ya, Adana Valiligi de Ibrahim Pasa ya verildi. 1839′da Misir’la yeniden savas basladi. Nizip’te Osmanli ordusu yenildi. Bu arada Il. Mahmud öldü. Yerine oglu Abdülmecid geçti.Avrupa devletleri, Mehmed Ali Pasa’ya çok baski yaptilar. Suriye Valiligini terkettirdiler. Bogazlar 1841′de bütün savas gemilerine kapatildi. 1839′da Tanzimat Fermani ilân edildi ve bu ferman birçok yenilikler getirdi. Böylece Osmanli Imparatorlugu’nda Tanzimat Devri basladi.Bu arada Lübnan meselesi ortaya çikti. 1846′da Lübnan Fransa’nin müdahalesiyle iki kaymakamli hale geldi. Yine bu siralarda Eflak ve Bogdan’da ihtilâller çikti. Osmanli Devleti bu hareketleri Rusya’nin yardimiyla bastirdi. Avusturya’ya isyan ederek Osmanli Devletine siginan Macar mülteciler, Avusturya ve Rusya’nin bütün baskilarina ragmen, onlara teslim edilmedi. 1853′de Kirim Savasi basladi. Osmanli Devleti Tuna boyunda tek basina, Kirim’da ise Fransa ve Ingiltere ile birleserek, Rusya’ya karsi savasti. 1856′da Paris Antlasmasiyla savas sona erdi.1860′da Fransa, Lübnan ve Suriye’ye birlikler gönderdi. Lübnan için yeni bir nizamname hazirlandi. Bu sirada Abdülmecid öldü ve yerine Abdülaziz geçti, Onun tahta geçmesinden sonra, Balkanlarda yeni karisikliklar oldu. Osmanli Devleti, Balkanlarin isteklerini kabuI etmedi ve isyan bastirildi. Isyanin bastirilmasindan sonra Girit’te ayaklanma oldu.1868′de bir fermanla, Girit’in yeni düzeni ilân edildi.1876′da Abdülaziz tahttan indirilerek, yerine V. Murad geçirildi. V.Muradin akli dengesi bozuktu. 90 gün sonra onun da yerine Il. Abdülhamid geçirildi. Sirbistan Osmanli Devletine karsi savas ilân etti. Sonra Karadag da Sirbistan’a katildi. Osmanli ordulari, Abdülkerim Nadir Pasa ve Muhtar Pasa kumandasinda, Sirbistan ve Karadag ordularini yendiler. Sirp ordusu, Cernayev’in tesvikiyle Prens Milan’i Kral iIan ederek,savasa yeniden basladi. Osmanli ordusu, Sirplari tekrar yendi. Osmanli Devleti, Rusya’nin istegi üzerine savaslari durdurdu. 23 Aralik 1876′da Istanbul’da konferans basladi. Ayni gün, Osmanli Devleti I. Mesrutiyeti ilân etti. Konferans bir karar alinamadan dagildi. Sonra 1877 – 1878 Osmanli Rus savasi çikti. Savaslar, Balkanlarda ve Anadolu cephesinde yapildi. Ruslar, Ayastefanos ve Erzurum’a kadar ilerlediler. Önce Ayastefanos, sonra da Berlin Antlasmalari imzalandi. Abdülhamid Han, Meclis-i Mebusan’i dagitarak idareyi eline aldi. Berlin Kongresi baslamadan önce de Ingiltere, Kibris’i isgal etti. Avusturya, Bosna – Hersek’i. Fransa Tunus’u, Ingiltere de Misir’i aldi. Dogu Rumeli eyaleti de Bulgaristan’a baglandi. (1885)Albay Bassos kumandasinda 10.000 Yunanli,Girit’e çikti. Girit müslümanlari öldürülmeye baslandi. 1891′de Albay Bassos, adayi Yunan Krali adina ele geçirdigini ilân etti. Yunanistan, Rumeli sinirinda Osmanli sinirina saldirdi. Bu saldirilar karsisinda, Osmanli Devleti Yunanistan’a savas açti.Edhem Pasa kumandasindaki Osmanli ordulari, birçok savasta Yunan ordularini yendi. Yunanistan baris istemek zorunda kaldi ve 1897′de Tanbul Barisi imzalandi. Bir müddet sonra Girit de Osmanli Devletinden ayrilmis oldu. Makedonya’da 1902′de ihtilâl .çikti. Il. Abdülhamid Han,Hüseyin Hilmi Pasa’yi Selânik, Manastir ve Kosova müfettisi tayin etti.1908′de Mesrutiyet yeniden ilân edildi. Çok geçmeden de Il. Abdülhamid Han tahttan indirildi. Bu ise Osmanli Imparatorlugu’nun yikilmasi için atilan son adim oldu. Italya, Trablusgarp’a saldirdi. Oniki ada Italyan donanmasi tarafindan isgal edildi. Trablusgarp ve oniki ada, Italya’ya birakildi. Osmanli ordulari, dört Balkan devleti karsisinda yenilgiye ugradi. Balkan devletleri, Çatalca’ya kadar geldiler. 30 Mayis 1913′de Londra’da imzalanan antlasmaya göre; Midye – Enez hatti Osmanli Devletinin siniri oldu. Edirne, Bulgaristan’da kaldi. Girit de elden çikti. Bir müddet sonra Osmanl! Devleti, Kirklareli ve Edirne’yi geri aldi. Balkan savaslarindan sonra, Birinci Dünya Savasi çikti. Osmanli Devleti, Almanya’nin yaninda Fransa, Ingiltere ve Rusya’ya kary savasa girdi. (11 Kasim 1914) Savas 4 yil sürdü. Anadolu’da Ruslara, Irak, Suriye, Filistin ve M!sir’da Ingilizler’e kary savayldi. Almanya, Avusturya ve Bulgaristan ile birlikte Osmanli Devleti de, Ingiltere – Fransa karsisinda yenik düstü. 30 Ekim 1918′de Mondros Mütarekesi imzalanarak savaslara son verildi. Bu sirada V. Mehmed Resad ölmüs ve yerine IV. Mehmed Vahidüddin padisah olmustu. Mütarekeden sonra Ittihat ve Terakki ileri gelenleri, memleketi terk ettiler. Itilâf devletleri, Istanbul’a girdi. Kars Ermeniler, Ardahan Gürcüler, Antalya Italyanlar, Izmir Yunanlilar, Urfa,Antep, Maras ve Adana Fransizlar tarafindan isgal edildi.Bu arada Anadolu da yeni bir- idare olusturuldu. 23 Nisan 1920′de Büyük Millet Meclisi toplandi. Elde kalan topraklarin müdafaa ve korunmasi, Meclis tarafindan deruhte edildi. 1908′de Abdülhamid Han’in tahttan indirilmesinden sonra, devlet idaresinde hiç fonksiyonu kalmayar padisahlik, 1 Kasim 1922′de kaldirildi. Osmanli Hanedaniin bütün fertleri için yurt disina çikarilma kanunu yapildi ve Osmanli ailesinin bütün fertleri, Türkiye’yi terkettiler.Osmanlilarin saltanati bir tek sülaleden gelen tarihin en uzun ömürlü saltanati olmustur. Osmanli Devletinin kurucusu bulunan Osman Beyin idareyi ele aldigi tarih olan 1281 tarihinden saltanatin kaldirildigi tarih olan 1922 yilina kadar tam 641 sene saltanatlari devam etmistir. Osmanlilar ayrica Yavuz Sultan Selim’in 1516 yilinda halifelik ünvanini da almasindan 1924 yilinda halifeligin kaldirilmasina kadar 407 sene müslümanlarin halifesi sifatini da üzerlerinde tasimislardir. Fakat surasi bir gerçektir ki gerek halifelik ve gerekse saltanat Ikinci Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ile tesirini tamamen yitirmis bir mefhum haline gelmisti.Bu durum göz önüne alinacak olunursa Osmanlilarin halifeligi 393 sene devam etmistir ve Ikinci Abdülhamid Hazretleri ile son bulmustur. Ikinci Abdülhamid Hazretleri Hazreti Ebü Bekir radiyallahu anh hazretlerinden itibaren 98. halife bugün son halife olarak bildigimiz Abdülmecid ise 101.halifedir.

Mektup Türleri ve Özellikleri

RedFox — Mon, 11 Jan 2010 20:44:41 +0000

MEKTUP

Başka bir yerde bulunan kişiye yada kuruma bir bilgi iletmek amacıyla yazılan yazılara mektup denir.
Mektubun diğer yazı türlerinden ayrı bir özelliği vardır. Herşeyden önce; bağımsızdır,ufukları alabildiğine geniştir,dar kalıplar ve kurallar içinde tanımlanamaz. Konuları oldukça bol ve sınırsızdır. Doğallığın ve içtenliğin en çekici belgesidir. Elbette ki herkese aynı içtenlikle mektup yazılmaz. Gönderdiğimiz kişi yada kurumla olan ilginin derecesine göre,mektubun hitap bölümünden,amaç,hatta sonuç bölümüne kadar değişen üslup özelliği vardır.
Mektup kişiliğimizin bir aynasıdır. Saygımız,sevgimiz,karakterimiz,inancımız,görüş ve düşüncelerimiz hatta kültürümüz mektubumuza yansır.
Basit bir yazı türü gibi görülmesine rağmen mektubun da kendine özgü bir düzeni,bir disiplini,bir planı vardır.
Mektup Yazarken Nelere Dikkat Edilmelidir?
· Mektup yazarken kullanacağımız kağıt ve zarf temiz olmalıdır. Bu basit ayrıntı karşımızdakine verdiğimiz değeri gösterir.
· Mektuptaki hitap,göndereceğimiz kişi yada kurum göz önünde bulundurularak seçilmelidir: Sevgili Kardeşim, Canım Kardeşim, Canım
· Babacığım, Aziz Dostum, Saygıdeğer Büyüğüm, Sayın Murat Bey, Sayın Genel Müdür…
· Mektupta daha sonra giriş ve amaç bölümüne geçilir. Bu bölümde mektubun niçin yazıldığı belirtilir.
· Sonuç bölümünde daha çok klişe sözlere yer verilerek, hoşa gidici bir dilekle mektup bitirilir ; sevgi ve saygılar sunar,esenlikler dilerim. gibi.
· Öfkeli anlarda kesinlikle mektup yazılmamalıdır.
· Mektupta kullanılan ağır ve kırıcı sözler, ileride pişmanlığa yol açabilir. Ancak, yazının kalıcı etkisi nedeniyle, yarattığı kırgınlık tümüyle unutulamaz.

· Mektup Türleri

Mektuplar, konularına ve yazanla yazılan arasındaki ilgiye göre üçe ayrılır :
1. Özel mektuplar
2. Resmi mektuplar
3. İş mektupları

Özel Mektuplar

Birbirine yakın, tanışık insanlar ve eş dost arasında yazılan mektuplardır.

Tebrikler

Bayramlarda, yılbaşlarında veya mutlu bir olay dolayısıyla karşı tarafa iyilik ve mutluluk dileklerinde bulunmak amacıyla yazılan kısa,öz ve içten mektuplardır. Bunlarda kağıt yerine daha çok basılı kartlar kullanılmaktadır.

Telgraf

Mektubun gecikebileceği ivedi durumlarda bildirilmesi gereken istek, olay ve haberleri, kısa ve öz olarak anlatan bir mektup türüdür. Telgrafta az ve öz ifade önemlidir.
§ Alacak olanın adı,soyadı ve açık adresi yazılır.
§ Telgraf çekmemize sebep olan konu,kısa ve öz olarak ifade belirtilir.
§ Sağ alt köşeye gönderenin adı ve soyadı yazılır.
§ Telgraf metninin altına bir çizgi çekilir. Bu çizginin altına gönderenin adresi yazılır. Bu bilgi,alıcının bulunmaması durumunda telgrafın iadesi için gereklidir. Ücrete tabi değildir.
Telgraf,bugün kullanım alanı yok denecek kadar az kalmış bir yazışma türüdür.

Resmi Mektuplar

Devlet dairelerinin kendi aralarında veya kişilerle devler daireleri arasında yazılan mektuplardır. Bu tür mektuplarda, konunun uzunluğuna göre tam veya yarım sayfa boyutunda çizgisiz,beyaz kağıtlar kullanılır. Anlatım ciddi ve ağırbaşlı olmalıdır. Konu dışında ayrıntılara ve özel isteklere yer verilmez. Konu en açık ve yalın biçimde ele alınır. Üst makam yetkilisi alt makamdakine yazdığı yazıyı rica ederim, alt makamdaki üst makamdakine bilgilerinize saygıyla sunarım veya arz ederim şeklinde bitirmelidir.
Resmi Yazışmalarda Dikkat Edilecek Noktalar :
· Kağıdın üst yanından iki santim aşağıda ve ortada olmak üzere yazının çıktığı dairenin adresi bulunur.
· Sağ üst köşeye tarih konur.
· Yazıya başlamadan,hangi tarih ve sayılı yazıya cevap olarak yazıldığı belirtilir.
· Yazının ilk paragrafında sorun veya konu ortaya konur.
· Gelişme paragraflarında,bizim konu hakkındaki görüşümüz belirtilir,bizden istenilen bilgiler verilir.
· Sonuç bölümünde,yazının gönderildiği makamın durumuna göre ( alt makam,üst makam ) yazı,rica yada sunu biçimlerinden biriyle bitirilir.
· Resmi yazıyı tamamlayan evraklar,metnin sol alt kısmına,sıra numarası verilerek belirtilir.
· Kağıdın sol en alt köşesine yazıyı daktilo edenle,konuyla ilgili bölüm şefinin ad ve soyadlarının ilk harfleri yazılır.

İş Mektupları

Ticaret ve endüstri kurumlarının birbirlerine ve kişilere, kişilerin bu kurumlara gönderdikleri mektuplara iş mektubu denir. İşyerleri bu mektuplarda, firma ismini taşıyan başlıklı ( antetli ) beyaz kağıtlar kullanırlar. Yazıda daktilo ( veya bilgisayar ) kullanmak yerleşmiş bir kuraldır. İş mektuplarında da konu kısa,öz olarak açık ve yalın bir anlatımla ele alınmalıdır. Resmi mektupların özellik ve yazılışlarını kavramış olmak bu tür mektup yazmada da büyük kolaylık sağlar.
İş Mektuplarının Yazılışında Uyulacak Kurallar :
· Ciddi bir anlatım kullanılmalı, kısa ve özlü bir anlatım yolu seçilmelidir.
· Her iş için ayrı bir mektup yazılmalıdır.
· Daktilo veya mavi mürekkepli dolma kalem kullanılmalıdır.
· Ele alınan konu hakkında amaca uygun açıklamalar yapılmalı, gerekli yerlerde teknik terimler kullanılmalıdır.
· İstekler yapmacıklığa kaçmadan ciddi bir hava içinde belirtilmeli, saygı bildiren kelimeler ölçülü şekilde kullanılmalıdır.
· Eğer yazılan iş mektubu, bir başka mektuba cevap niteliği taşıyorsa,bu, metnin başında ‘ilgi’ bölümünde belirtilmelidir. Bunun için o mektubun tarihi ve numarasının yazılması yeterlidir.

Edebiyatımızda Eleştiri

admin — Mon, 30 Nov 2009 10:40:40 +0000

ELEŞTİRİ NEDİR ?

Bir sanat yapıtının olumlu-olumsuz, iyi-kötü, güzel-çirkin yönlerinin ortaya konduğu yazılardır. Bu yazıları kaleme alan sanatçıya “eleştirmen” denir. Eleştirmen, bir yapıtı inceler, tanıtır, onlar hakkında okuyucuyu bilgilendirir ya da yapıtla ilgili görüşler ileri sürer ve bunları kanıtlar.

Eleştiri, yöntem ve nitelik bakımından ikiye ayrılır:

a) Öznel (Sübjektif) Eleştiri: Eleştirmenin bir yapıtı kendi zevk ölçülerini göz önüne alarak incelediği eleştiri türüdür. Bu tür eleştirilerde öznel yargılar ağırlıktadır.

b) Nesnel (Objektif) Eleştiri: Bu tür eleştiride, her yapıtın değerlendirilmesinde kullanılabilecek belli ölçütler vardır. Eleştirmen mümkün olduğunca kişisel yargılarda bulunmaktan kaçınır. Bilimsel araştırmalardan yararlanarak, yapıtı ister beğensin ister beğenmesin, tarafsız bir gözle onun gerçek değerini ortaya koymaya çalışır.

Edebiyatımızda ilk eleştiri:

Tahrib-i Harabat (Namık Kemal)

Edebiyatımızda önemli eleştiri yapıtları:

Zemzeme, Takdir-i Elhan (Recaizade Mahmut Ekrem)
Demdeme (Muallim Naci)

ROMAN

admin — Mon, 30 Nov 2009 10:37:40 +0000

ROMAN NEDİR ?

Gerçek ya da gerçekleşmesi mümkün olayları; yer, zaman ve kişiye bağlı olarak anlatan geniş kapsamlı yapıtlardır. Olaylar geniş ve ayrıntılı bir biçimde dile getirilir. Kahraman kadrosu genellikle geniştir ve kahramanlar bütün yönleriyle ele alınır. Konusuna göre psikolojik roman, macera romanı, köy romanı, tarihi roman, egzotik roman, bilim-kurgu romanı, biyografik roman; oluşturulduğu edebiyat akımına göre klasik roman, romantik roman, realist roman, natüralist roman gibi değişik isimlerle adlandırılır. Dünya edebiyatında bu türün ilk örneğini “Gargantua” adlı yapıtıyla Rabelais vermiştir. “Don Kişot” adlı yapıtıyla Cervantes, dünya edebiyatında modern romanın ilk örneğini vermiştir.

Edebiyatımızda ilk yerli roman: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (Şemsettin Sami)
Edebiyatımızda ilk çeviri roman: Telemak (Yusuf Kamil Paşa)
Edebiyatımızda ilk edebi roman: İntibah (Namık Kemal)
Edebiyatımızda ilk tarihi roman: Cezmi (Namık Kemal)
Edebiyatımızda ilk realist roman: Araba Sevdası (Recaizde Mahmut Ekrem)
Edebiyatımızda Batılı anlamda ilk roman: Mai ve Siyah (Halit Ziya Uşaklıgil)
Edebiyatımızda ilk psikolojik roman: Eylül (Mehmet Rauf)
Edebiyatımızda ilk köy romanı: Karabibik (Nabizade Nazım)

ÖYKÜ (Hikaye)

admin — Mon, 30 Nov 2009 10:30:48 +0000

ÖYKÜ (Hikaye) NEDİR ?

Gerçek ya da gerçekleşmesi mümkün olay ve durumları; yer,zaman ve kişiye bağlı olarak yüzeysel bir biçimde anlatan dar kapsamlı ve kısa yazılardan oluşan yapıtlardır. Dar bir kahraman kadrosu olan bu yapıtlarda, kişiler çoğu zaman hayatlarının belli bir anı içinde anlatılır. Genellikle kişilerin tek yönü üzerinde durulur. “Decameron” adlı yapıtıyla Boccaccio, dünya edebiyatında bu türün ilk örneğini vermiştir. Öykü, yapı ve içerik bakımından iki gruba ayrılır:

a) Olay Öyküsü (Klasik Öykü): Bir olay üzerine temellendirilen öykü türüdür. Bu türün, dünya edebiyatında ilk örneğini Guy de Maupassant verdiğinden bu öykü türü, “Maupassant tarzı öykü” diye de anılmaktadır. Bu türün, edebiyatımızda ilk temsilcisi Ömer Seyfettin’dir.

b) Durum Öyküsü (Modern Öykü): Bir durum üzerine temellendirilen öykü türüdür. Bu türün, dünya edebiyatında ilk örneğini Anton Çehov verdiğinden bu öykü türü, “Çehov tarzı öykü” diye de anılmaktadır. Bu türün, edebiyatımızda ilk temsilcileri Sait Faik Abasıyanık ve Memdut Şevket Esendal’dır.

Edebiyatımızda ilk öykü: Letaif-i Rivayat (Ahmet Mithat Efendi)
Edebiyatımızda ilk realist öykü: Küçük Şeyler (Samipaşazade Sezai)

DRAM

admin — Mon, 30 Nov 2009 09:20:42 +0000

DRAM NEDİR ?

Hem tragedyanın hem de komedyanın özelliklerini içeren, yaşamı olduğu gibi, hem acıklık hem de gülünç yönleriyle yansıtan tiyatro yapıtlarıdır. 19. yüzyılda, tragedyanın katı kurallarını yıkmak amacıyla meydana getirilmiştir. Shakespeare, Victor Hugo, Goethe ve Schiller bu türde başarılı yapıtlar ortaya koymuşlardır. Namık Kemal‘in “Vatan yahut Silistre” adlı yapıtı dram türünde yazılmıştır. Abdülhak Hamit Tarhan da dram türünde birçok yapıt vermiştir.

Dram’ın Özellikleri:

Acıklı ve gülünç sahneler bir arada yer alır.
Olaylar, tarihten ya da günlük yaşamdan alınabilir.
“Üç birlik” kuralına uyma zorunluluğu yoktur.
Olaylar, çirkin bile olsa sahnede gösterilir.
Kahramanlar toplumun hangi kesiminden olursa olsun dramda yer alabilir.
Şiir ya da düzyazı biçiminde yazılabilir.

Dram türünde bazı yapıtlar:

Hernani, Cromwell: Victor Hugo
Haydutlar, Willhelm Tell: Schiller